7Tessera caerulea commentariolum. Tessera rubicunda nota textualis. Tessera viridis translatio.
LIX. DOMINO ROBERTO DORSETTO, SALVE 
Exilii tristes, Naso, depone querelas.
Ah pudet! obscaeni doctor amoris eras.
Exul eras certe, sed non quod carmen ad aptos
Tam facile venit (dii melioria) pedes.
Exilii crimen, non carmen causa fuisse 
5
Creditur, et culpa paena fuisse minor.
Ast ego (proh superi) non quod bene vel male, paenas,
Quod potui tantum versificare, tuli.
Hei mihi cur didici demens? Vel carmina saltem
Profuit in digitis enumerasse meis? 10
Vivite faelices qui nullo tempore iustum
Stricta coegistis verba subire iugum.
Si foret antiquis mihi quae lex ista poetis
Proposita, haud tali lege poeta foret.
Namque ego quod solum carmen componere possim, 15
Me miserum, cogor verbera saeva pati.
Hanccine, Phaebe, mihi spem te permittis amandi?
Pro me, qui sic te diligit, alter erit.
Aspicis haec oculis, Maecenas optime, iustis,
Et manet ingenii pristina cura mei? 20
Aspicis, et remanet quae cura manere solebat,
Et tangunt pectus carmina noster tuum.
Scribere plura vetat manifesta iniuria facti.
Hoc oro ut noster sit tibi cura dolor.
Non inter volucres praestat magis illa minores
Quae placide rubro pectore cantat avis,
Quam pueros, tu chare puer, mi parve Roberte,
Vincis, ut accensas aurea luna faces.
Si mihi te fatum, me dum vivente, priorem
Abstulerat (sola fieri quod morte putarem
Posse nimis fidens), si quid pia lachryma posset,
Sempiterna meo monumenta dolore dedissem
Squallidus. Aut forsan si quid pia carmina possent 5
Qualiacunque tuum signassent carmina bustum.
Nunc quia te nobis tua vel perversa voluntas
Abstulit, aut alti fastosa superbia nasi
Extulit, aut rerum vesana cupido novarum.
Accipe quod potuit despecti munus amoris 10
Suppeditare furor. Nam quid dolor? Ah minus iste
Sufficit, et nostra est multo moderatior ira.
Sed quid ago demens? Horam fortasse supremam
Egisti, et tristes sine crimine mordeo manes.
Nil temere dicam. Forsan mihi nuntius istud 15
Infidus retulit nostro insidiatus amori.
Nil temere credam. Forsan delusit inanis 
Pectora nostra metus (nam cuncta timemus amantes).
Nil temere faciam. nam singula posse putabo
Mutari, quam te mutari posse putabo. 20
Atque utinam certe vel tu iam mortuus esses
Vel minus inconstans, utinam mihi falsa tulisset
Nuntius, aut utinam mea mens decepta timores
Fingeret auditos. Etiam nunc vanus haberi
Et mendax cupio. Sed vivis, perfide, vivis. 25
Cum gemitu dico vivis, nostroque dolori
Materiam praebes, et quod mihi fingere nunquam
Securus potui, nec quis mihi dixerat unquam,
Os, ingrate, tuum nostras effudit in aures.
Quo feror? Aut ubi sum? Quanto mens felle tumescens 30
Nostra furit! Quantisque exuberat aestibus ira!
Parva suae mittit tibi mentis amicus amico
Munera, si dici munera forte queant.
Re nihil accipies aliquid fortassis amore:
Non res, sed noster respiciatur amor.
Quod si velle meo par esset posse, tulisses 5
Dona voluntatis spendidiora meae.
Pro te vota feram (quid enim nisi vota supersunt?)
Ut novus iste tibi suaviter annus eat.
En ego formosus: quanto formosior essem
Si foret ingenuae coniuncta modestia formae?
En ego deformis: quanto deformior essem
Si foret insuavi coniuncta superbia formae
Est is formosus cui pulchram pulchra figuram
Indidit ore Venus. Multo formosior ille
Ad cuius formam facta est accessio morum.
Est is deformis faciem cui dura noverca
Distortam natura dedit. Deformior ille 5
Ad cuius scelerum facta est accessio vultum.
In speculo tibi sint haec te meditanda videnti.
Qui cito dat bis dat: Sed si vel sero dedisse
Sit semel, hoc satis est sero dedisse mihi.
Qui cito dat bis dat: Quod si meliora precatur
Qui cito dat, non est sero dedisse satis.
Sed nunquam sero est quod venit munus amico 5
Et veniam pietas quam mora tardat habet.
Accipe, Maecenas, aut nostri pignus amoris
Aut anni donum, carmina nostra, novi.
LXVII. MAGISTRO ROBERTO DORSETTO
Nec potuit Ioacim vitae probitate Robertum
Vincere, nec castae cedit tua Martha Susannae.
LXVIII. MAGISTRO ROBERTO DORSETTO SALVE
Parce precor duro si peccent carmina sensu,
Si pedibus transfracta suis minus ordine currant,
Sive parum sapiant suavem nimis aspera Musam.
Ornatum res ipsa negat, nec stricta solutis
Conveniunt apte, nec quadrant Graeca Latinis. 5
Nec mea (si qua mea est quae parva est carmina vena)
In gyrum gaudet flecti, iussoque teneri
Limite, sed proprio spaciare libera campo.
Ergo parce precor. Satis est quod postulo, parce.
Non mihi si centum (princeps dignisssima) linguas
Et totidem magnus fecerat ora pater,
Dona tamen possim satis ampla voce referre
Aequave muneribus fundere verba tuis.
Et premor et laetor meritorum mole tuorum, 5
Nec quae ferre cupit, mens nimis arcta capit.
Quot tamen et quantas aut oris buccina grates
Aut animus valeat multiplicare preces,
Tot tibi deberi fateor, semperque fatebor
Dum iuga montis aper, dum freta piscis amat. 10
Vive tibi, laudique satis, patriaeque tuisque.
Heu quod non semper dicere “vive” licet!
Haec tibi prae reliquis cur mittam munera, quaeris?
Suavis es, et suavi suavia danda viro.
Non etenim tenero magis haec sunt grata palato,
Quam tu sis animo dulcis, amice, meo.
Hanc licet ex animo dederit pro munere zonam
Qui dedit, at duplici conditione dedit.
Altera servandi, solvendi erat altera, dixit,
Et mulctam legi iunxit utrique suam.
“Quo perdes,” inquit, “perdes mihi tempore libram. 5
Quo solves, pretium virginitatis erit.
Sic quamvis tua sit, tua non tamen esse videtur.
Cum tibi sit coniux dixeris esse tuam.”
Accepi, tantoque dedi pro munere grates.
Et tacite dixi, “nostra futura brevi est. 10
Dii precor efficiant ut si mihi quando luendum est
Amissa potius virginitate luam,
Vel quia noluerim chari imprudenter amici
Amitti munus, vel quia mulcta placet.”
Ex serico quamvis villoso fingar et auro
Zona, tamen duplex cura futura tibi:
Ut serves prima est, ut caute proxima solvas.
Perde, minam solves. Solve, maritus eris.
Perdere me licet hanc temere nec solvere zonam.
Perdo, mina solvo, virginitate luam.
LXXIV. DOMINO ROBERTO DORSETTO
Est cygno similis, Maecenas chare, poeta:
Par vox utrique est, par et utrique color.
Fontibus et fluviis, et amaenis gaudet uterque
Amnibus, et Pythius gaudet utroque deus.
At nisi cum mitis Zephiri spiraverat aura 5
Candidus extento guttere, cantat olor.
Cur non ergo tuus, non audeo dicere vates
(Ingenio vox est grandior ille meo),
Qualiscunque tamen cui pingui in carmine vena est,
Carmina perpetuo qualiacunque canam? 10
Cum Zephirus tu sis meus, et spiramine semper
Ingenio faveas utilis aura meo.
Mitto tibi ligulas in nostri pignus amoris,
Ut sicut vestes sic quoque corda ligent.
LXXVI. ALLUSIO IN STEMMA GENTILITIUM SERENISSIMAE ET ILLUSTRISSIMAE REGINAE ELIZABETHAE ET DOMINI GUILIELMI CORDELI ARCHIVORUM PRINCIPIS
Conspectum galli perhibent odisse leonem
Quod raucum fundit voce strepente sonum.
Ast hic quam secus est! In magni pignus amoris
Dignatur galli tecta subire leo.
Sed quid ago? Galli basiliscum nomine texi 5
Qui necat aspectu singula, voce minus.
Perge tamen, princeps animal, tibi nulla timorem
Serpentinae acies tetra creabit avis.
Nec mustela suas ut praestet mutuo vires
Est opus, haud tanto res eget ista metu. 10
Nam quos hic cernis basiliscos lumine cassos
Cernis, et ad vultus obriguisse tuos.
Atque ita seu fuerint basilisci, luminis usu,
Seu galli, rauca gutteris arte, carent.
Qui tamen ut possent oculis aut voce nocere 15
Neutra tibi merito causa timenda foret,
Sed magis in Gallos, ita re cogente, videres
Magnanimi signo ferre leonis opem.
Iamque tuo adventu pennis gestire videntur,
Et domini mentem significare sui. 20
LXXVII. ALLUSIO IN NOMEN DOMINI GUILIELMI CORDELI IN ADVENTU REGINAE MELFORDIAE
Aspicis humano conclusum in corde leonem:
Expediam paucis quid sibi forma velit.
Cordeli cor est tuus is leo. gaudet utroque
Cordel, et hinc nomen Cordeleonis habet.
Littera si crescat recte postrema duabus, 5
Sic bene Cordeleo, quod breve Cordel, erit.
At non tam clausit generosum corde leonem
Quod nomen duci censeat inde suum.
Sed quia non ficto dominam te corde leonis
Ex animoque colat, laudet, honoret, amet. 10
Hoc placet, hoc cordi est. sed quae placuere vel ante
Adventu certe perplacuere tuo.
LXXVIII. IN IPHIGENEIAM GEORGII PEELI ANGLICANIS VERSIBUS REDDITAM
Aut ego te nimio forsan complector amore,
Aut tua sunt aptis carmina scripta modis.
Nomen amicitiae non me pudet usque fateri,
Nec si forte velim dissimulare queo.
Oxoniae fateor subitum mirabar acumen, 5
Et tua cum lepidis seria mista iocis.
Haec me suasit amor, sed non ego credulus illi
Nec tibi plus dabitur quam meruisse putem.
Et forsan iussit, sed non quia scribere iussit,
In laudes ibit nostra Thalia tuas. 10
Sed quia, si similes dignemur laude labores,
Quicquid id est, merito vendicat iste liber.
Ergo si quicquam, quod parvum est, carmine possim,
Si quid iudicio detur, amice, meo,
Cumque nimio non sim deceptus amore, 15
Haec tua sunt aptis carmina scripta modis.
Viveret Euripides tibi se debere putaret,
Ipsa tibi grates Iphigeneia daret.
Perge, precor, priscos tibi devincere poetas.
Si priscis, facile gratificere novis. 20
Carmina dum sero meditabar vespere mecum
Scribere de libro qualiacunque tuo,
Hic me nescio quis cibito deprendere caepit
Aut cubito saltem prendere visus erat.
Hoc scio, quisquis erat, mire fuit is pede curtus, 5
Ore niger, luscus lumine, crine ruber.
“Et quid agis?” dixit. “Nescis, temerarie, nescis
Quam facile in calamum fabula stulta venit.
Graeca legunt docti, saltem Romana. Sed istis
Euem moveant tandem carmina scripta modis?” 10
Ille sub his fugit. conantem scribere contra
Talia sunt dextram verba sequuta meam.
“Fabula sit certe, sed non quia fabula stulta est,
Nec facile in calamum fabula docta venit.
Fabula Nasonem fecit Senecamque legendos. 15
Totus in his Sophocles totus Homerus erat.
Scilicet et segetes tellus et lilia profert,
Robora dat celsum, dat quoque frage nemus.
Utile iucundo commistum fabula praebet
Quae placeat puero detineatque senem. 20
Quin etiam quoties digitos mordere coegit,
Et caput et pluteum caedere, ficta licet?
Crede mihi, nullo quae facta labore videntur
Magni si tentes illa laboris erunt.
Nostra quidem fateor, sed inest quoque gratia nostris, 25
Et satis ingenuis perplacuere viris.
Graeca quidem doctis, etiam Romana legantur,
Sed tamen innumeros utraque lingua latet.
Iis haec scribuntur, quanquam bene reddita,
Et doctis placeant illa vel illa modis. 30
Aureus est Goulding, et pura purior unda,
Et multi, quos haud commemorare libet,
Quos nec summa dies nec rugis cana vetustas
Tollere, nec livor carpere possit edax.
Hos tu perge sequi studiis, mi Peele. Sequendo 35
Propediem nulli laude secundus eris.
Sin respondebunt tua primis ultima caeptis,
Non modo par primis, sed bene primus eris.
Ergo perge, precor. cum tollat caetera fatum
Effugiunt maestos carmina sola rogos. 40
LXXX. CORPORA INFERIORA REGUNTUR A SUPERIS
(QUAESTIO MAGISTRI IHOANNIS BROWN)
Inferiora regit caelestis corpora virtus,
Et venit a superis infera quicquid habent.
Fertilis ut taceam quae profert singula tellus
Quotque parit pisces pontus, et aer aves,
Humanam proprius tangunt caelestia vitam 5
Et constans caelo sors sua quemque manet.
Saturnus paucos, dat longos Iupiter annos,
In fera magnanimos Mars ciet arma duces.
Sol calidos generat, Cyllenius edocet artes,
Denique formosos Luna Venusque creant. 10
LXXXI. LICET SAPIENTI UXOREM DUCERE
Qui dura taedas sapienti lege iugales
Deneget, aut puer est, aut sine mente senex.
Nam miseram ducit quisquis sine coniuge vitam
Ducit, nec Veneris pignora chara videt.
Adde quod indigne telluris inutile pondus 5
Nascitur, ex quo non ortus et alter erit.
Palladis ergo choros sapiens celebrabit, eidem
Fas quoque Iunonis sacra litare thoris.
LXXXII. AUDITUS MAGIS CONDUCIT AD SCIENTIAS PERCIPIENDAS QUAM VISUS
(QUAESTIO MAGISTRI RICHARDI EDES, PRIMO ANNO)
Mens licet obscura claudatur carceris umbra,
Ut sol cum nubes occupat atra diem,
Per sensus veluti parvas captiva fenestras
Prospicit, et lucem cognitionis habet.
Pluraque quam reliquis cum visu percipit uno, 5
Tum sola auditus plurima novit ope.
Quos etenim surdos natura creavit, eosdem
Ingenio stolidos finxit et ore canes.
Non tamen indoctos genuit quos lumine cassos.
Caecus in exemplo magnus Homerus erit. 10
LXXXIII. MAIORES SUNT ANIMI DOLORES QUAM CORPORIS
Quae cito corporeos tollit medicina dolores
In morbos animi nil ea iuris habet.
Quid tentare iuvat salientem pollice venam
Dum misere tacitus devorat ossa calor?
Quid furor et rabies nulla medicabilis herba 5
Et iactans tumido fastus in ore minas?
Denique corporeos animi sitis aure
Vincit, et a nulla vincitur arte malum.
LXXXIV. PRAESTAT A BONO REGE QUAM A BONA LEGE GUBERNARI
Imperium iusti magis est optabile regis
Quam iusto legis subdere colla iugo.
Ius summum saepe est iniuria summa, sibique
Nescit lex dubio quid velit ipsa loco.
Rex prudens aequo librat discrimine causas, 5
Et legi novit ponere fraenum gravi.
LXXXV. EST DETERMINATA VITAE HUMANAE PERIODUS
(QUAESTIO MAGISTRI RICHARDI EDES, SECUNDO ANNO)
Ut mors quemque manet, sic et sua tempora mortis,
Inque suae homines stantque caduntque vices.
Nam qui vel ferro vel peste vel igne vel unda
Tollitur, aut praeceps in sua fata ruit,
Quem casus cursum, non quem natura dedisset 5
Conficit, et misere corruit ante diem.
Haud aliter quam cum viridisns in monte cupressus
Sternitur, aut subito decidit imbre domus,
Aut veluti crudum cum vellitur arbore malum
Aut nimia crescens vincitur ignis aqua. 10
At qui mature et proprio moriuntur in anno
Sponte sua tanquam mitia poma cadunt.
LXXXVI.
DIFFICILIUS EST VOLUPTATI RESISTERE QUAM IRAE
Ira furor levis est, nempe est brevis ille, voluptas
Est gravis, et nullum novit habere modum.
Illa ruit praeceps et caeco turbine fertur,
At cito repressae profluit instar aquae.
Haec lenociniis blanditur, et usque moratur, 5
Et sedet in venis insidiasque struit.
Illa palam laedit: nullo magis altera damno
Quam quia cum credas non nocuisse nocet.
Semper enim gravior quo tectior hostis habetur,
Et minor est tacito vis manifesta dolo. 10
LXXXVII. RES ADVERSAE SUNT COMMUNICANDAE AMICIS
Quae sors cunque cadit sit laeta an tristis, amico
Et laeta et tristis participanda venit.
Nec tamen in tristi sic experieris ut unquam
Altera sit damni pars adeunda tui,
Sed magis ut flentem fletu, gemituque gementem 5
Leniat, et miserum qua queat arte levet.
Non leve solamen vel in ipso funere fleri,
Atque aliquid socios est habuisse mali.
In puero Alcaeus naevum memoratur amasse,
At macula in pueri corpore naevus erat.
In puero virtus quanto est formosior, et quae
Formosum in pulchro pectore nacta locum est?
Illa quidem grata est, at sunt gratissima semper 5
Munera, possessor quae meliora facit.
Ornatur forma virtus: se vincit ab illa
Quae venit, et veluti Cinthia sole micat.
Gemma nitet ferro, quanto magis ardet in auro!
Et magis in nivio cernitur ore rubor. 10
Annulus Aethiopem, quanto magis ille deceret
Seu Paridis digitos sive, Liaee, tuos.
Non ego Thersiten, quamvis ex arte loquentem,
Ferre qeuo, cum sit gibbus et ore niger.
Me tua delectat virtus, mi Brainche, magisque. 15
Virtuti forma conveniente tua.
Neve ego dissimulem quod verbis prodere cogor
(Nec pudor est) fateor forma adamanda tua est.
Iuro tamen sancte morum magis illa venustas
Et generis probitas ingeniumque placent. 20
Brainche, vive precor, silvamque cacumine vince
Et terris umbram redde, nemusque polo.
Brainche, cresce precor, nostrae spes altera gentis,
Et quo caepisti fac pede semper eas.
Vive, vale, novus iste fluat tibi molliter annus. 25
Et me sicut amas semper amare velis.
Nil mihi fac mittas nisi quod peto, carmina mittas.
Illa mihi magni muneris instar erunt.
Disertissime strenui nepotum
Bruti, quotque fuere, quotque iam sunt,
Quotque post aliis erunt in annis,
Ornatissime praesbiter Mathaee.
Gratias tibi maximas libenter
Ago, pessimus infimi cucilli.
Tanto pessimus infimi culcilli
Quanto tu optimus omnium supremi.
Faemina res levis est, ventus cum pumice, pluma.
Sed levior tamen his est iuvenilis amor.
XCI. ANTIQUITAS NIL FACIT AD SALUTEM SINE FIDE IN CHRISTO ET VITA SANCTE ACTA
Quid facit annorum series? Quid in ordine longo
Censeri prodest, pictosque ostendere vultus
Divorum, et templi stantes in limine Patres,
Sublimem ante alios Petrum, dextraque tenentem
Exesos caeli claves, cathedraque sedentem 5
Aurea adorandae rubiginis? Inde vetusto
Accinctum gladio Paulum quem baltheus ambit
Ingens antiquus? Dein his pietate secundos
Gregoreos vix dimidios, lacerumque galerum
Iheronimi, et naso Ambrosium auriculisque carentem, 10
Atque alios mitra insignes veterique cucullo?
Quis fructus fidei, tabula iactare capaci
Fumosas veterum tanta gravitate figuras,
Si coram priscis male vivitur? Effigies quo
Tot ter sanctorum, si nox male ducitur, ipsa 15
Casca ante ora Patrum, si dormire incipis ortu
Luciferi, qua luce illi pro se populoque
Ferre preces, charoque gregi vigilare solebant?
Ergo magne licet pater et ter magne sacerdos
Qui septicolli sublimis in urbe triumphas 20
Romani caput imperii, et rex maxime regum
(Pace tua rogitem), cur, successore, superbis
Et pulchrum credis triplicem gestare coronam?
Nam cur te quisquam ter sanctum dixerit esse,
Si cathedra indignus, si clarus ab ordine tantum 25
Antiquo tumeas et ficto nomine, tanquam
Feceris ipse aliquid propter quod sanctus haberi
Possis, aut potius, tanquam non feceris illa
Propter quae merito poteris sceleratus haberi,
Si sis et mendax, et depopulator ovilis. 30
Denique si puris quae sunt inhonesta relatu
Iratus fuscum Paulus distringeret ensem?
Tota licet veteres exornent undique divi 35
Atria, sola salus et spes est unica Christus.
Saeva salix, semper pueris inamabile lignum,
Crescere vicino desinat omnis agro.
Ast ea prae reliquis arescat inutilius arbor
Et sterili iaceat littore truncus iners,
Quae scelerata dedit virgae sua viminia, virgae 5
Qua Brainchi pingues erubuere nates.
Mitto tibi pomum, non possum dicere malum.
Ah male vox anno convenit ista novo!
Mitto tibi malum, non possum dicere pomum.
Vox certe est animo mollior illa meo.
Ut geminos caeli non fert bene fabrica soles,
sic reges regio non feret una duos.
Hic Guiliemus habet requiem Cordellus, avito
Stemmate qui clarus, clarior ingenio.
Hic studiis primos consumpsit fortiter annos,
Mox et causarum strenuus actor erat.
Tanta illi doctrina inerat, facundia tanta, 5
Ut Parlamenti publica lingua foret.
Postea factus eques, Reginae arcana Mariae
Consilia, et patriae grande subibat opus,
Factus et est Custos Rotulorum. Urgente senecta
In Christo moriens capit ad astra viam. 10
Pauperibus largus, victim vestemque ministrans,
Insuper hospitii condidit ille domum.
Hunc sensit princeps, sensit respublica tota
Esse virum meritis et pietate gravem.
Vir pius ac iustus quem non a tramite recti 15
Sive odium poterat flectere sive metus.
Qui quod pollicitus fuerat servavit et idem,
Qui vitare malos novit, amare bonos.
Primus amicitiae cultor, convictor amoenus.
Candidus et vitae factus ad omne decus. 20
Nec dubium est qui sic vixit, vitamque reliquit,
Quin nunc caelicolas spiritus inter agat.
XCVII. CHARISSIMO SUO COGNATO GUILIELMO STANDENO
Quam mihi misisti prora puppique decoram
Devexit nobis aura secunda ratem.
Opportuna quidem venit, nec constitit unquam
In portu navis gratior ulla meo.
Nempe mihi bellum terraque marique paratur, 5
Instruxit turmas Thraso manusque suas.
Ipse tenet dextra gladium, clypioque sinistram.
Quid referam vultus, terribilisque minas?
Sed nullus timor est, sit divis gratia, Thraso
Est magnus nebulo, vanus, ineptus, iners. 10
Sed tua quod venit ratis auxiliaria laetor,
Proque rati grates ipse remitto. vale.
Acutissime legibus studentum
Christi, quotque iam in Aede Christi aluntur
Quotque iam fuerint eruntque posthac,
Hunc annum tibi prosperum Gagerus
Optat, pessimus Artium Magister,
Tanto pessimus Artium Magister,
Quanto tu optumus omnium minister.
XCIX.
RICHARDO BRAINCHE, CUIUS CULTRO INSCRIPTUM ERAT QUIDQUID ID EST TIMEO
Quicquid id est timeo: ferro vox dignior ista est
Quam te. Vox dura est, tu modo mollis eras.
Quicquid id est timeo: ne saevi, magne sacerdos.
Non tu Laocoon, non ego Graius equus.
Quicquid id est timeo: sic hostis ab hoste Pelasgo 5
Dardanus extimuit: quae tibi causa metus?
Quicquid id est timeo: sic Troilus odit Vlissem.
Troile, ne metuas — non Ithacensis ego.
Quicquid id est timeo: vanum depone timorem.
Non ego sum Danaus, nec tibi dona fero. 10
Rogerus tumulo Alfordus sepelitur in isto.
Quid? Tantum cohibet tantula terra virum?
Non iacet hic totus. Passim bona fama vagatur
Libera, nec modica contineatur humo.
Altera pars meliorque sui iam vivit in astris, 5
Sic tantum corpus tam brevis urna capit.
Dic age te ramum cuius dicam arboris esse?
Sambuci? An potius roboris esse putem?
Durior es quercu, sambucique instar amarus.
Cupresso natum te tamen esse reor,
Qui cum sis ingens silvamque cacumine vincis, 5
Cupressi fructum nulla amore refers.
Fallor? An amplector cui non in amore secundus?
Fallor: non illi credo, secundus ero.
IN DISTICHON
Quid falli metuis? Quem primum reris amore
Nuper eram, mirum est dicere “nuper eram.”
Ultimus incedo, cui te rebare secundum.
Pone metum, extremo cogor amare gradu.
Iiam centum sumas et centum basia reddas, 5
Amplexu foveas detineasque sinu.
Non equidem invideo, qui nunquam corpus amavi.
Pars nostra est animus, caetera sume tibi.
Nec tu crede tamen, nec adhuc depone timorem.
En ego postremus, qui modo primus eram. 10
Tu quod habes habuere alii, mox alter habebit.
Forsan habet, res est suspitiosa timor.
Pars tua communis, mihi soli propria nostra est.
Est? Vereor possim dicere, “nuper erat.”
Humana primo fecit in terris deum
Libido amorem, armavit et telis manus
Alasque et arcus finxit et saevas faces,
Venerisque prolem dixit et claudi dei.
Vis caeca mentis et furens animi calor5
Aamor est, iuventae natus ex luxu, otio
Nutritus, inter blanda fortunae bona.
Quem si fovere desinas victus iacet,
Nrevique vires sponte restinctae cadunt.
In sorte dubia, non minima pars est mali
Malum timere. Non adest, longo puta
Abesse spatio. Mox aderit. Illud tamen
Spera futurum melius, haud veniet diu,
Fortasse nunquam. Iam premit, placide feras. 5
Si ferre nequeas, fortiter saltem dole.
Utinam paterent pectoris nostri tuo
Animo dolores. Sed velut subitis aqua
Turbata nymbis haud eam nostris solet
Oculis referre quam placida formam daret,
Haud aliter animo turbine irarum tuo 5
Intus agitato non ea videtur mei
Facies doloris, quae palam placido foret.
Adversa fratri sceptra qui torques Iovi,
Supplicia quaere, quas decet paenas pete.
Detrita cervix cesset Aetolii senis
Et hac repositus urgeat fessum latus.
Me fugiat amnis, me fugax ludat cibus, 5
Me saeva regis torqueat rota Thessali,
Avidus renatas exedat vultur fibras,
Me me sororum vanus excruciat labor.
Et si vel istis adiicere solers potes,
Exquire poenas, utere ingenio tuo. 10
Et tu moraris? Sustines, tellus, luem
Gestare tantam? Non ad umbrarum domos
Me teque mergis? Quo meas vertam preces?
Stultitia primo posuit in caelo deum
Fortunam, et error numen affinxit sacrum.
Non praevidentem si quid adversi premit
Id omne sorti ascribitur vanae deae.
Fortuna nulla est, si quid in terra uspiam 5
Prudentia regat, si sit et curam gerat
Caeleste numen. Quicquid est factum undique
Nutu dei id tu factum et arbitrio puta.
Sapiens supremi est pectus et regnum Iovis.
Haud ille quoties fulmen emittit manu, 10
Aut premere miseros clade mortales parat,
Id ante nobis aperit aut mentem indicat.
Missa verecundum produnt tua carmina vultum,
Carmina cum vultu grata fuere mihi.
Sed tu pone metum, res salva est, erubuisti.
Hic color ingenui signa pudoris habet.
Vix ego credederim (quod adhuc potuisse stupesco) 5
Erga te affectum crescere posse meum.
Ecce tamen crevit, primoque accessit amori
Arctior, et maior quam fuit ante gradus.
Vidi ego torrentem qui saevus ab obice, dempto
Obice, tranquilla fortior iret aqua. 10
Intermissus amor geminato ardore recurrit,
Maior ut iniecta saepe fit ignis aqua.
Audi, quicunque es nostro insidiatus amori,
Turpis amor levis est, castior usque manet.
Hoc quodcunque fuit tibi crimen, amice, remitto 15
Et tibi signa animi pristina reddo mei.
CIX. AD SERENISSIMAM REGINAM ELIZABETHAM IN TABULA DEPICTAM
Ecce rubent Dryades, mirantur Naiades; ipsae
Orcades exultant, voxque iocosa sonat 
Echo
Aspectu, regina, tuo. Tibi ponit Olympum
Atlas, te dignum munus onusque subi.
Hic Iovis imperio sedem Pandora capessit,
Hic Phaebi iussu diva camaena sedet.
Hic Musae lauro redimitae carmina pangunt,
Hic Charites cinctae tempora dulce canunt.
Sacra cohors Vestae tibi certat sternere lectum, 5
Ancillae praestat quaeque Sibilla vicem.
Hic Virtus, et Fama comes Virtutis, et ipsa
Se Fortuna tuos proiicit ante pedes.
Floruimus quondam Romani bella gerendo,
Pax tibi nobilius nomen in orbe dedit.
Ingens fama tui Graias penetravit ad urbes,
Haec Graios nostro traxit absque solo.
En Iuno sceptrum tibi praebet, et aegida Pallas.
Arcum submittit casta Diana suum.
Phryxeo Colchis te donat vellere, pomum
Quod Paris huic dederat, dat tibi pulchra Venus.
Deservit Cassandra tibi, te Saba salutat, 5
Officium praestat virgo Atalanta suum.
Undique muneribus certant studiisque placere,
Faelices quarum munera, diva, probas.
Lis mecum mihi magna fuit, multumque diuque
Anceps in nostro pectore pugna stetit,
Plusne ego pertulerim Dorsetti morte doloris
An plus laetitiae prosperitate tua.
Utrinque affectus pietas accendit amorque. 5
Hic risus, lachrymas excitat illa graves.
Tandem terga dedit dolor, et victoria cessit
Laetitiae, et victrix pectore sola sedet.
Parce mihi, Dorsette, precor quod gaudeo, meque
Neglecti officii parce putare reum. 10
Non ea mens animo est, et nostri signa doloris
Carmina cum lachrymis officiosa dedi.
Omnia profiteor, meritorum nulla tuorum
Arguet immemorem degeneremve dies.
Iam sit fas gestire mihi, Martinus Hetonus 15
Conspectu fecit posse carere tuo.
Si tamen hoc caream, potius tu vivis in illo.
Illo inter vivos tu mihi vivus eris.
Alter in alterius non ore quidem sed amore
Cernitur, et studiis ingenioque pari. 20
Salve dulce decus nostrum, Martine, triumphum
Ecce tibi ducunt gaudia nostra novum.
Illa dies anni quae primo fulsit honori
Illa mihi in festis enumeranda dies.
Gratulor huic, pluresque opto contingere festos. 25
Interea iste tibi molliter annus eat,
Et me semper ama, mihi charior omnibus unus,
Quemque unum et solum me redamare velim.
CXIV. LUCIUS IUNIUS BRUTUS LUCIO TARQUINO COLLATINO ET LUCRETIAE SUAE
Sorte tua merito tu, Collatine, triumphas Non nisi conscius
Coniuge delectum nobilitante tuum. explicet Oedipus
Tu Collatino pariter, Lucretia, gaudes,
Tuque uxore illum, te beat ille viro.
Fortunati ambo si non castissima stupro 5
Gaudia turbasses, Sexte nefande, tuo.
Sed quid agis? Ferro pectus, Lucretia, solves?
Collatine, feras reprime, tolle manus.
Quid facis ah demens? Ferrum depone necique
Exiguam praebe, sanguinolenta, moram. 10
Quae tua culpa fuit? Non peccat corpus, et unde
Consilium abfuerit crimen abesse solet.
Tarquinii fraus omnis erat, vis sola scelusque
Paenaque raptorem quam cupis ipsa manet.
Vive. Age iam tandem, Lucretia casta, sapisti. 15
Vives, et longum vivere posse precor.
Improbe stuprator, tua caeca et foeda libido
En quonam impulerat, quos habitura gradus?
Talia dii capitique tuo scelerique reservent
Nec tua lethali gaudia peste vacent. 20
At vos, par castum, tristes attollite vultus.
Eluet hanc thalami quae nota cunque dies.
Vivite concordes, et (quod pro munere mitto)
Annus utrique novus suaviter iste fluat.
Tu mihi das vinum? Sed magnum numen in illo est,
Parvaque non parvum continent urna deum.
Nostrum munus, amor. Sed inest quoque numen in illo,
Chartaque non minimum sustinet ista deum.
Ecce velut veterem novus exuit annus amictum,
Factum et est iuvenis qui fuit ante senex.
Tu veterem retines animum, tamen ipse videri
Vis novus, et stomachum deposuisse tuum.
Grande quidem crimen, sed et hoc maiore gravatur 5
Quod carmen sacrum dissimulare doces.
Iane bifrons, non te nequiquam mensibus anni
Omnibus antiqui praeposuere patres.
Scilicet hic sensus: quod ut incipit annus ab illo
Sic habet et facies quisque in amore duas. 10
Dic etenim, semper mihi te fore scribis amicum.
Id credamne tibi, carminibusve tuis?
Tu mihi suspectus, suspecti carmina testes.
Sic tibi nec credam carminibusve tuis.
Anni in principio solitum me semper amare 15
Insimulas, et mox desinere esse tuum.
Scilicet ipse bifrons Ianus: si nomen abesset
Iurarem de te carmina scripta tua.
Non ego sum Ianus, nec possum ferre bifrontes.
Hinc quod liberior facta Thalia mea est, 20
Id quoque tu faceres, nam produnt carmina mentem.
Sed magis ex usu dissimulare tuo est.
Parce quod insolito stomachatur Musa tenore,
Non silet in ficto crimine laesus amor.
Nec tamen irascor, quemque optas addo futurum, 25
Si nunc inciperes esse deinde meus.
Est hoc tributum fortibus semper viris
Quos triste bellum concitat,
In eoque peccant fortiter, peccant tamen
Quod odia nunquam finiant.
Mavortium inter Hectora et Achillem fuit
Capitalis ira, quam ultima
Vix mors diremit. “nam quid,” Hector fervidus
“Egnone ut Achilli cederem?
Me petere pacem scilicet? quid si neget
Superbus? Et si iam velit
Inire faedus, ille quin ultro offerat,
Et ipse cur peterem prior?”
Quid contra Achilles? “Pelio satus Hectori
Ut sponte victus supplicem?
Me conveniri velle? Cui magis est opus
Velit ille potius, mihi bene est.”
Non causam ob aliam, quam quia virtus fuit
In utroque summa. Nam duos
Si rixa inertes vexet, aut odium grave
Disparibus inciderit viris
Adeoque bellum, quale cum Glauco ferunt
Diomedis esse, dat statim
Muneribus ultro pigrior missis locum,
Et se fatetur imparem.
Secum iste Glaucus cogitat: “quanquam meos
Meque Diomedes laeserit,
Tamen ille dextra pollet, et pugnae exitus
Incertus, haud is spreverit
Si dona mittam, dona quin mitto prior?”
Interea Tidides nihil,
Nec forsan ille sponte contemnit data,
Nec curat offerri tamen.
Quorsum ista quaeris? Pauca si mutes, mihi
Tibique quadret fabula.
Mi Smithe (forsan si meus dici velis),
Equidem fatebor iam tibi,
Nec me fateri pudeat, exemplum satis
Arrisit illud Hectoris,
Magnoque Achilli spiritus gessi pares,
Iustos quidem, sed inutiles.
Sed molle nobis semper ingenium fuit
Nec pectus implacabile.
Et ira motus nostra vehementes habet
Cum prima fertur impetu,
Sed languet eadem ceu levis flammae vapor
Nec durat unquam fortiter.
Aliis Achilles, Glaucus en fio tibi,
Et dona Diomedi fero.
Sed ille misit arma Tididi aurea
Et ferrea recepit miser,
Contra, ipse mitto carmina tibi ferrea,
Tu mittere potes aurea.
Cum victor altae Scipio Carthaginis,
Et victus amissae Annibal,
Post saeva tandem praelia statuto die
Ad colloquia iam venerant,
Virique tantus fertur iniectus stupor
Alterius ut alter diu
Attonitus ore steterit, et linguae invicem
Silentio longo haeserint.
Si comparare parva cum magnis licet
(Et quid Camaenis non licet?),
Mi Smithe, nobis persimile quiddam accidit
Pudore suffusis pari.
Orator ipse quantus! Et tanto tamen
Tum verba vix aderant tibi,
Et oris illa lingua facundi tua
Minus soluta substitit.
Ast ipse vultu palleam semper licet,
Expallui multo magis,
Tuoque fateor totus aspectu horrui.
Et ecce, quem tu per iocum
Musis alumnum dicis, haerenti vado
Tum nulla Musarum affuit.
Sed nostra Musam credo pertimuit tuam.
Sic rediit hodie pallida,
Et iam, timore vix bene amoto, parit
Versus inepta pessimos.
Sed spero facilem tu mihi veniam dabis
Amore dum pecco tui.CXIX. IN OBITUM REVERENDISSIMI IN CHRISTO PATRIS EDMUNDI GRINDALLI ARCHEPISCOPI CANTUARIENSIS
Pastorem, nymphae, Grindallum flete peremptum
Et quoscunque ovium cura gregumque tenet,
Planitie imprimis quos divite Cantia pascit
Quaeque iuga et valles caetera turba colit.
Pastorum gentis decus immortale Britannae 5
Occidit, en tumulo Tityrus ille datur.
Cui calamos inflare tuos iam, Tityre, fas est?
Quis fida tanto sufficit arte gregi?
Heu cantus audire tuos nunquamne licebit?
Nullius cecinit fistula dulce magis. 10
Illius ad vocem stabant volucresque feraeque,
Orphea credideris Calliopaeque genus.
Illius ad sacrum modulantis arundine carmen
Rustica duxerunt numina saepe choros.
Pro quibus ut meritis referatur gratia tantis, 15
Balatum tristi reddat ovile sono.
Lugubrem, maesti pastores, tollite cantum.
Vos tumulo, nymphae, taxea sirta date.
Heu quo impotenter ruimus? Aut cur cotibus
Linguae cruentis asperae
Accuuntur? Ecquid est parum conviciis
Dirisque maledictis datum?
Parumne avaris nostra iamdudum aulicis 5
Audita sunt certamina?
Non civitas ut victa Wainfleti aemula
Laudi invideret, nec tua,
Wickame, soboles docta nobis cederet
Aut, Foxe, progenies tua,
Sed ut secundum vota quorundam domus
Periret haec discordiis.
Quis iste mos est degener? Saevis lupis
Seque inter ursis convenit.
Non dum expiati num rapit sceleris lues,
An ulla vis fati acrior?
Quid spectat alter alterum? Respondeat
Nostrum aliquis. En silentium.
Sc est: amara fata nos furiis agunt
Nefasque fundatae domus,
Ex quo rapinis illa Wulsaei impiis
Structa est, nepotibus sacra.
Inauspicata Tartaro peior domus,
Malo execranda semper et diris mihi,
In te reliqui noctis aeternae loca
Wulsaeus ille extructor infaelix tuus.
Clarum galero verticem rubro efferens, 5
Contemptor, avidus, turpe nobilibus iugum,
Odium Deique hominumque, casuque inclytus.
Quid agitur? Ecquid pacis hic studium viget?
Me conditore positam, et auspiciis die
Meis nefasto, num quis expectet piam? 10
Abrupta pendent opera, et ingentes minae
Murorum, et alto machinae caelo pares.
Confusa vitam forma confusam arguit.
Sic est: parentem dira progenies refert,
Et incolentes omen exagitat loci. 15
Quod facitis eia facite, nec finis siet
Pudorve, mentes caecus instiget furor,
Certetur odiis, invicem linguae asperae
Stringantur, atro saeva maledicta undique
Iactentur ore, factio ignavum pecus 20
Exaequet apibus. Fastus, ambitio levis,
Minae, susurri, laeva suspitio, dolus,
Invidia regnent, nulla sit fronti fides
Verbisve, labes ficta conspergat pios,
Probrum pudicos, simplicem tecnae premant. 25
Audita nunquam audita fingantur tamen,
Non visa tanquam visa, nec quisquam miseras
Componat iras.nulla sit vobis quies
Nec spes quietis, veniat Eumenidum cohors
Stygiasque ubique spargat et quatiat faces. 30
Discors Erinnys funditus tecta eruat
Superbiae monumenta, praedaeque improbae
Nostraeque partem cladis et paenae gravem.
Denique rapinis ista quae structa est meis
Tandem ruina corruat plena domus. 35
CXXII. DISCORDIARUM DOMESTICARUM NULLUM ESSE FINEM QUERELA
Iam teritur annus alter, alterque impiis
(Nec dum piget) discordiis,
Et Aedis ista nobilis Christo sacra
Odiis iacebit mutuis,
Quam Magdalenae nec valuit unquam aemulae
Superare virtus, nec lares
Veteres Mariae (qui tamen semper novi),
Nec gloria trilinguis domus,
Nec perdidisti, Coxe, nec saeva ignium
Nec vis iniqua temporum.
Hanc Cardinalis prava progenies mali
Nos eruemus invicem.
Heu occupabit faeda barbaries domum,
Et turpis ignorantia,
Aut illa flet improbis praeda aulicis.
Forsan rapinae propriis
Dominis redibunt. Scilicet partis male
Vix gaudet haeres tertius.
Aeterna adhaeret improbe raptis nota
Non eluenda tempore.
Fortuna nos insequitur et vitium loci,
Et fata vexant impia.
Quod ergo tantis remedium detur malis,
Quod nempe rebus ultimis?
En potior ista nulla sit sententia.
Feris relinquenda est domus,
Asinisque et ursis pateat, et canis lupis,
Abominanda posteris,
Ut inauspicata conditas Thebas bove
Fugisse Cadmus dicitur.
Non bene conveniunt nec eodem more coluntur
Iuno culta toris, culta Diana choris.
CXXIV. CATALOGUS NOMINUM DECANI PRAEBENDARIORUM MAGISTRATORUMQUE STUDENTIUM QUI IAM SUNT AEDIS CHRISTI OXONIAE A. D. 1583, SEPT. 26
AD MUSAM
Quam nunc Aedis habet Christo sacrata decanum,
Quos praebendarios, ordine, Musa, refer.
DOMINUS TOBIAS MATTHAEUS
Anglorum salve Tulli, Matthaee diserte,
Auspiciis gestit nostra Thalia tuis.
DOMINUS IHOANNES KENALLUS
Docte senex iuris, rerumque perite Kenalle, 5
A primo primum te numerare decet.
MAGISTER THOMAS BANKES
Cervinam tibi, Bankse, dedit natura senectam,
Hinc credo patrem te coluisse tuum.
Disticha, Westfalinge, precor dignere subire.
Cur arctant tantum carmina bina virum? 10
MAGISTER ARTHURUS WAKE
Ter faelix Grenze quae te capit insula, Wake.
Qua te doctrina, qua pietate canam?
DOMINUS THOMAS THORNTON
Integritas, Thorntone, parit tibi nomen honestum,
Et par doctinae cum gravitate fides.
MAGISTER DANIEL BERNARD
Singula non vidit Bernardus dicere falsum 15
Tu, Bernarde, facis. singula namque vides.
MAGISTER RADULFUS PIKOVER
Qui mites, Pikovere, tuos sine crimine mores
Non laudat, duros arguit ille suos.
Omnibus aetatem concedis, Hetone, locumque
Sed facit ingenium te probitasque parem. 20
AD MUSAM
Nunc doctos ne te pigeat memorare magistros.
Ordine quemque suo tu numerare potes.
MAGISTER ROBERTUS CHALFONT
Tu princeps, Chalfonte, aries praecedis ovile,
Tu centenari’ dux dominusque gregis.
MAGISTER ROBERTUS WICKER
Haud causae deerit, Wickere, patronus honestae 25
Dum vivis, recti propositique tenax.
MAGISTER JOHANNES BENTLEY
Te medicina capit, Bentleie, manuque magistrum
Crebra Galenum nocte dieque teris.
MAGISTER CHRISTOPHERUS TOULDERVEY
Quatuor aulizas hos, Toulderveie, per annos.
Principibus laus est magna placere viris.
30
Te peccata fugas, Morreie, minasque potenter
Et leges nostri concionare Dei.
MAGISTER THOMAS STONE
Mellitus cum, Stone, sies, mel denique totus,
Quis te non prorsus felle carere putet?
MAGISTER JHOANNES WESTON
Fama tui patris, Westone, et nominis omen 35
Ad iuris studium non leve calcar habent.
Tu terras, Haklete, novas meditaris, et Indos,
Cataiaeque vias per freta longa doces.
MAGISTER HUGO GOODMAN
Quicquid laudis habet socii, Goodmanne, modesti,
Rixae vita expers, laus ea tota tua est. 40
MAGISTER JHOANNES BROWN
Ornatum titulis tot, Browne, domique forisque
Qui meminit, doctum te putet atque probum.
MAGISTER THOMAS TORPORLEY
Nemo minus torpet te, Torporleie, tuisque
Nulla quies oculis evigilando gregi.
<MAGISTER> JHOANNES WIMSHURST
Cur, Wimshurste, tibi canis, ingeniumque latendo 45
Abscondis? Modio quanta lucerna subest?
MAGISTER RICHARDUS EEDES
Procuratorem satis est te dicier, Edse,
Procuratoris nomine multa latent.
MAGISTER ISRAEL POWNDALL
Vinea cura tibi est patiens, Powndalle, laborum,
Vita ministerio convenit usque tuo. 50
MAGISTER THOMAS SMITHE
Utitur ore tuo linquaque achademia, Smithe,
Mellificat labris sedula turba tuis.
MAGISTER GUILLIEMUS WATKINSON
Exemplar digni tu, Watkinsone, ministri,
Inter praecipuos enumerande viros
Qui lepidos, Simberbe, sales tibi denegat, illi 55
Non est in toto corpore mica salis.
MAGISTER GUILLIEMUS WICKHAM
In veterum libris abstrusum colligis aurum,
Wickame, et sophiae non leve nomen habes.
MAGISTER PETRUS COPLEY
Tu longe peragras, Copleie, redibis Vlisses,
Post mores hominum post loca nota tibi. 60
MAGISTER SAMUEL REEVE
Pingue sacerdotium tibi, Reeve, obvenit honeste,
Et dignum tali qualis es ipse viro.
MAGISTER EMANUEL MAXEY
Expectant, Maxeie, tuam sacra pulpita vocem,
Quam semel auditam praemia digna manent.
MAGISTER ROBERTUS RUSSELL
Helluo multorum, Russelle, vocere librorum. 65
Te faciet doctum lectio tanta virum.
MAGISTER IHOANNES HILIARDE
Quae, Hiliarde, tibi laudes ascribere possim,
Materia vires exuperante meas?
MAGISTRI RANDALLUS ET IHOANNES WRIGHTI
Nobile par fratrum, Wrighti, cui lucida cedant
Sydera Tindaridae, nautica signa, locum. 70
MAGISTER JHANNES BENNET
Tam, Bennette, tuo praestantis corpore formae
Aptum rhetoricae quis neget esse locum?
Dum tu, Haklete minor, Galenum hinc, hinc Paracelsum
Expendis, medici spem facis eximii.
MAGISTER GUILIELMUS GOODWIN
Ingenium, Goodwine, tibi qui grande negabit, 75
Invidet, atque suum comprobat esse minus.
MAGISTER GUILIELMUS GAGER
Detractem? Stulti est. Laudem? Laus propria sordet.
Quid faciam? Alterius iudicium esto mei.
MAGISTER EDUARDUS BROWNE
Ingenium tibi, Browne minor, natura facetum
Miscuit, et lepidis seria dicta iocis. 80
MAGISTER THOMAS SNOWE
Dum tu, Snowe, tenes nostrarum annalia rerum
Non est utilitas parva levisque tui.
MAGISTER ARTHURUS LAURENTIUS
Nata simul tecum est, Laurenti, lingua Pelasga,
Quae iuxta nota est atque Latina tibi.
MAGISTER HUGO NUBERIUS
Nuberi, licet ingenio non deficis acri, 85
At summae laudem sedulitatis habes.
MAGISTER LEONARDUS HUTTON
Seu scribenda siet comaedia seu sit agenda,
Primum, Hutton, potes sumere iure locum.
MAGISTER THOMAS RAVIS
Spes, Ravise, gregis, multum tibi nostra iuventus
Debet praeceptis instituenda tuis. 90
Te Musis aptum, caeli melioris et aurae,
Cunningame, tulit Bristoliense solus.
MAGISTER IHOANNES HOLLAND
Nec Mauri iaculis nec eges, Hollande, pharetra,
Integer, et vitae qui datur esse piae.
MAGISTER IHOANNES HOWSON
Dum tu nobilium gentilia signa virorum, 95
Housone, exquiris, nobile nomen habes.
MAGISTER NICHOLAUS WALRONDE
Ut par Timotheo, Walronde, minister ab annis,
Timotheum vita sic imitare tua.
MAGISTER IHOANNES STOUGHTON
Corporis exigui, cordis, Stoughtone, virilis,
Mensuram pensat mens generosa brevem. 100
MAGISTER THOMAS DENINGTON
Deningtone, tuo cum longo nomine nostrae
tam curtae laudes non bene conveniunt.
MAGISTER IHOANNES KINGE
Sunt laudi tragicae tibi partes, Kinge, furentes.
Quanta spe iuvenis! quantaque stella domus!
MAGISTER THOMAS CRANE
Indolis egregiae, et Romae spes altera nostrae, 105
Te persona magis comica, Crane, decet.
MAGISTER THOMAS ALWINE
Alwine, urbani quae laus est cunque sodalis
Omnis debetur moribus illa tuis.
MAGISTER THOMAS BACHE
Bache, magistorum totum postreme per annum,
Virtutes ornat sobria vita tuas. 110
Non haec dicatur nostrae censura Thaliae
Iudicium, res est invidiosa dare.
Indicium magis haec animi livore carentis
Candorisque velim sint monumenta mei.
Sic tamen, ut fatear laudem me cuique dedisse 5
Infra virtutes promeritumque suum.
Unusquisque probus dici doctusque meretur,
E numero titulos quilibet hosce capit.
Quos ne proferret toties, impulsa minores
Dum varias laudum est quarere Musa vias.
CXXVI. LAMENTATIO DAVIDIS IN OBITUM SAULIS ET IONATHAE
O Israelis robur et Iudae decus,
Ut occidisti, Saul, in excelsis locis!
Qua corruerunt strage magnanimi duces?
Tam triste nemo referat in Gathi probrum
Nec in Aschelone praedicet tantum nefas, 5
Ne forte laetentur Palaestinae nurus
Et in triumphos impiae gentes eant.
Nec pluvia nec ros Gilboae montes rigent
Aestu propinqui solis arescant agri
Ubi comminuta est fortis heroum manus, 10
Ubi Saulis ingens clypeus abiectus iacet,
Ubi Saulis eheu turpiter clypeus iacet
Cum plebe, tanquam non fuerat unctus Dei.
Non arcus unquam Ionathae segnis fuit,
Nec incruentus Saulis e pugna exiit 15
Homicida gladius, sanguine infectus ducum
Et caede multa fervidus, pinguis, rubens.
Quae vita Saulis! Ionathae qualis fuit
Et quam decora! Quale par bello occidit!
Robore leones, instar aquilarum cito 20
Cursu valentes, mors quoque effecit pares.
O flete Saulem, virgines, ille artubus
Induit amictum purpura atque auro illitum
Colloque gemmas, annulos digitis dedit.
Te, chare frater Ionathon, te te fleo. 25
Tuus amor in me suavis atque ardens fuit
Valde stupendus. qualis haud unquam extitit
Vel faeminarum, talis en talis fuit.
Ut arma belli fracta! ut extincti duces!
CXXVII. DEMORTUI PATRIS FILIUS PRIMOGENITUS
Si defunctorum curarent postera manes
Et prece fas divos sollicitare foret,
Quae, genitor, supplex ferrem tibi vota precesque,
Quem fecit divis vitaque morsque parem?
Sed ne sim facto pius et sceleratus eodem 5
Ne peccet pietas in pietate mea.
Quod decet et fas est nostri monimenta doloris,
Carmina cum lachrymis officiosa dedi.
CXXVIII. DEMORTUI FILIUS SECUNDUS
Qui veluti plantae fuimus vivacis olivae
In mensa, proles tam numerosa, tua,
Iam ceu funereae taxi maestaeve cupressi
In tumulo, genitor, sternimur, alme, tuo.
CXXIX.
DEMORTUI FILIUS TERTIUS
Quas patri exequias, quae solvam iusta sepulchro?
Quas fundam lachrymas? Quid loquar? Unde canam?
Non aes incisum, non istos marmor in usus,
Non capiant luctus carmina mille meos.
Quas facit inferias placide, pater, accipe nati.
Cur arctant gemitus carmina bina meos?
CXXXI.
DEMORTUI FILIUS QUINTUS
Me natu minimum fecit natura, sed ingens
Me dolor aequalem fratribus esse facit.
Quae modo vitis eram laetis faecunda racemis
Nunc iaceo sterilis funere facta tuo.
Quae tibi iusta feram, nisi quae sine compare turtur?
Quam dederam vivo marmore signo fidem.
Davidem Shemei, tua dum fugit, Absolon, arma
Heroum in turba medium, de vertice montis
Talibus incessit dictis et pulvere saxa
Admisto iaciens rabido sic devovet ore.
“I scelus, i nequam, sitiensque cruoris hirudo! 5
Ecce domus Saulis quicquid tua dextera fudit
Sanguinis innocui scelerum iustissimus ultor
In caput omne tuum Deus exitiumque regessit.
Nunc tua te malefacta premunt, nunc impia sontem
Fata urgent, Sauli iam nunc das, improbe, paenas, 10
Cuius vi, raptor iuris regnique tyranne,
His sceptrum tenuisti armis. Sed tempore semper
Durabunt male parta brevi, peiusque peribunt,
Et simili peccata solent mercede rependi.
En ut magnanimo rapuisti, perfide, Sauli 15
Imperium, dominique tui stirpemque domumque
Evertisti omnem, sic regnum filius illis
Absolon extorsit manibus rebusque potitur,
O nati gladio paenas homicida dature.”
Ast Abishae tuus ille, Ioab fortissime, frater, 20
Non tulit et vetita frendens Mavortius ira
“Cur,” inquit, “rex, ista audis paterisque furentem
Oblatrare canem? Cur non permittis ut isti
Invisum cervice caput meus auferat ensis?”
Cui David: “mihi quid tecum est, o nate Zeruiai? 25
Haec impune ferat, Shemei maledicere iussit
Davidi Dominus, nemo audeat hiscere contra.
Si mihi qui nostri est pars sanguinis Absalon ipse
Insidias patri struat exitiumque minetur,
Hunc Iemini natum quanto magis ista feremus 30
Iactantem? Maledicat adhuc. Fortasse dolorum
Tantorum servi Dominus miserebitur ultro
Atque hodie in melius mihi tanta opprobria cedant.”
Hactenus haec. Adverte animum cur ista docebo.
Non ego sum tanti qui me assimulare prophetae 35
Davidi possim. Sed si componere magnis
Parvi mihi liceat, tibi, si, Malvine, malignas
Dem Shemei partes, bene te persona decebit.
Quae mihi Malvinus nuper convicia fecit!
Sit pro monte hortus, pro charo milite amici 40
Relligiosae aures, si me tum denique fingas
Davidem, Shemei iurares esse loquutum.
Quae miser audivi! Quibus obruit undique saxis!
Quo caeno deturpavit! Quae vulnera sensi
Ancipitis linguae! Quae iam tractata, cruorem 45
Emittunt, totus quae iam meminisse tremisco.
Atqui ego quid contra? Primo mihi pectore surgunt
Affectus Abishai. Non tanto verba dolori,
Non animo arma satis, pugnamque exposco. Recusat.
Ut caepi quid me dignum reputare, quid illo, 50
Paulatimque gravem patientia vicerat iram.
Haec mecum: “certe hunc Dominus maledicere iussit.
Cur prohibere velim? cuius mihi lingua flagellum
A Domino facta est, gravius peccata merentur.
Quod si promeritis minor est haec ultio nostris 55
Et Deus inflixit, potius maledicere pergat,
Forsitan in lucrum mihi tot convicia vertant.
Id faxit Dominus, qui tot mihi crimina clemens
Ignoscat, Shemeique tibi peccata remittat.”
Haec tibi, summe Deus, nostri monimenta doloris 60
Carmina conscripsi, quae tu precor accipe mitis.
CXXXIV.
NON HABEMUS LIBERUM ARBITRIUM
QUAESTIO MAGISTRI MARTINI HETONI IN COMITIIS 1583
Arbitrio primi quicunque superbit Adami
Seque sui dominum semideumque putat,
Ille simul miseri lapsum meditetur Adami
Quo sese in praeceps arbitriumque dedit.
Libera quae nata est, casu fit serva voluntas, 5
Et claro mota est quo fuit ante statu.
Quamque manumittat nisi nostri gratia Christi,
servicii nexum solvere nemo potest.
Nulla fides operum, meritis non itur ad astra,
Omnia praestiteris, servus es usque malus.
Una fides caelo Christum quasi dextra prehendit.
Solius fidei iustificamur ope.
CXXXVI. OMNIA OPERA INFIDELIUM SUNT PECCATA
Splendida quae praestant sine Christo facta profani
Nomine peccati non tamen illa vacant.
Tum quia corrupto cordis de fonte profecta,
Tum quia quo debent tendere fine carent.
Ingenua ingenuum dicta offendisse, iocosque
In partem nostros te rapuisse malam
Iratus quererer, nisi quod cui sermo facetus
Displicuit stomachans Musa placere nequit.
Sed cuivis tecum semper fas esse iocoso 5
Atque nefas mihi sit, quae mea culpa fuit?
Quid causae credam? Num quod sim felleus? An quod
In salibus non est tantula mica salis?
Nam quid te credas contemptum? Non ego tanti.
In te quod spernat quis reperire potest? 10
Scilicet ingenium fateor mihi pingue, nec unquam
Optarim lepidi nomen habere viri.
Felle tamen careo, nec me loliginis atras
Infecit succus verbaque nostra niger.
Ille quidem niger est qui nulli parcit amico 15
Dum risus aliis excutiatque sibi.
Qui gerit in cornu faenum captatque cachinnos
Effusos hominum, qui cupit esse dicax.
Qui bene me norunt de me nil tale loquentur,
Nullum animo vitium tam procul esse reor, 20
Ut si quicquam aliud possim promittere de me,
Vere promittam nil mihi tale placet.
Non ea mens verbis, metuoque professus amicum
Scurram agere, et cornu quemque ferire meo.
Percontare quibus cum vixi et vivo sodales, 25
Iudicium de me non aliunde petam.
Non male me nosti. num tecum talia gessi?
Iudice te causam iure probabo meam.
Nam quae aerugo fuit medico si forte iocose
Iurisconsultum praeposuisse velim? 30
Lividus et mordax debebam idcirco videri?
Pectoris hic candor simplicitasque tua est?
Si quid liberius, si quid festivius exit
Num decet ad sensum te revocare malum?
Tu, mi Haklete, vide ne forte iocum arripiendo 35
In peius, maior sit tua culpa mea.
Iurisconsultos non tantum diligo ut unquam 7
Propterea cupiam te minus esse meum.
Et gravius, bilem tibi me movisse, dolorem
Sed cum sis medicus tu medicare tibi, 40
Tu purgare potes bilem. sed mitto iocari,
Ne crescat nostro bilis acuta sale.
CXXXVIII. MUSA AUSTRALIS
AD ORNATISSIMUM ET DISERTISSIMUM VIRUM DOMINUM DOCTOREM MATTHAEUM
DUNELMIAE ATQUE AEDIS CHRISTI OXONIAE DECANUM
ANNO DOMINI 1583 NOVEMBRI 11
Totum ornavit iter gelidas Aquilonis in oras
Musa Aquilonaris, culta sciensque tamen.
Nunc reditum in terrae partem melioris, et Austrum
Australis canerem Musa Thalia tuum.
Digna etenim res est et debita gratia tanto 5
In quo cui dives vena deesse potest?
Instar veris enim rediisti gratus ab Arcto,
Et caepit subito laetior ire dies.
Sed nec opis nostrae est Borealem aequare Thaliam
Et reditum in reditu iam meditare tuo. 10
Iste quidem reditus non est, neque gaudia portat,
Ni constans nobis perpetuusque foret.
Australisne ergo Boreales ibis in oras?
Tam longinqua tibi terra petenda fuit?
Ecquid te nostri ceperunt taedia caeli? 15
Quod te detineat nil tuus Auster habet?
Quid, Matthaee, tibi est dura cum gente Brigantum?
Quid cum Matthaeo, barbara terra, tibi est?
Ecquid in exilium iam te non sentis abire?
Exilii paenam cur tibi sponte creas? 20
Si tu Cambrorum natus de stirpe fuisses
(Quam quod sic aegre fugeris ipse soles
Laetari tecum) minor haec iactura fuisset,
Nec de te talis nostra querela foret.
Te tulit ingeniis subtilior aura creandis 25
Bristolii, et partu nobilitata tuo.
Oxonium instituit. Rapiet Dunelmia fructum?
Haud locus ingenio convenit ille tuo.
Fasne latere tibi est? Num te spelunca decebit?
Tu media solis luce carere potes? 30
Tota tuam poscit cum principe curia vocem,
Paulinae efflagitant rostra diserta crucis.
Ore tuo mater pendere achademia gestit,
Ad nati dotes obstupefacta sui.
Te schola divinae decet usurpata palaestrae, 35
Haec sunt ingenio digna theatra tuo.
Tanta diu nequeat scenae persona deesse,
Usuramque tui quilibet actus habet.
Pace tua dicam nunquam tanti ipse fuisses,
Ingenium lucis si caruisset ope. 40
Tu poteris tolerare nives, caelique ruinas?
Frigora tam gracili corpore tanta feras?
Quid minor et maior quantum facit Ursa timorem?
Et trux, Angligenis gens inimica, Scotus
Quos faciet tibi Iocche metus? Noctuque latrones 45
In lectis hominis qui iugulare solent?
Res ibi vi geritur. non certant lege, sed ense,
Et nisi lex illic Martia, nulla valet.
Vivitur ex rapto, et veteri de more Scytharum;
Haud furtum facies nullum ibi pondus habet. 50
Quicquid habes commune putant, nec vespere clausum
Usque ad mane tuum dixeris esse pecus.
Raptor eques praedas abigit, famamque latronis
Quaerit, et a furtis nobile nomen habet.
Quid Musis cum Marte? Tibi cum milite duro? 55
Tu gere facundae praelia digna togae.
Quid quod ibi facile cuivis licet esse disertus?
Oratoris ibi nomen habere leve est.
Solus ibi ornate, nullo rivale, loquaris,
Et tibi, non secus ac rauca cicada, canas. 60
Ruricolas inter nihil est facundus haberi,
Inter facundos gloria summa viros.
Oppiduli primus quam vel Romae esse secundus
Quod malles, Caesar, vox ea stulta fuit.
Est victi vincentis honor. Nisi strenuus Hector, 65
Pelidis nunquam gloria tanta foret.
Si Cato, si Catulus, si non Hortensius essent,
Laus esset magno de Cicerone minor.
Inter apes summam, non fucos inter inertes,
Attica apis laudem sedulitatis habet. 70
Non miror proceram inter viburna cupressam,
Sed quae prospectat desuper omne nemus.
Ad vada Maeandri qui nomen quaerit olores
Non inter corvos concinat albus olor.
Dicere quae Humfredus, Westfalingusque, paresque 75
Thorntonus, Iamsus, cultaque turba probent
Haec laus, hoc decus est. Quid quod facundia languet
Quam non expectat docta corona fori?
Suscitat ingenii gravis expectatio vires,
Saepe vicem virtus aemula cotis habet. 80
Ingens calcar habet laudari, et dicier “hic est,”
Et subdit studiis gloria iusta faces.
Utque habeas quocum possis contendere (quanquam
In pugna eloquii te minor omnis erit),
Est tamen hoc satius quam nulla vincere lucta, 85
Ultro cedentes sternere nullus honor.
Vilis Olympiaca est nullo certamine palma
Et laudem victo victor ab hoste capit.
Haud clypeum tanti fecisset Achillis Ulysses
Rivalis fuerat ni Telamone satus. 90
Scilicet ingenua est aegre superare voluptas,
Difficili quiddam dulce labore latet.
Rostra disertus amat, quae te subducis in antra?
Solus ubi sapias devia lustra petis?
Quanquam ibi si sapias, quae non intelligit, odit 95
Et ridet doctos rustica turba viros.
Narbarus ille tibi locus est, tu barbarus illi
Cum nemo sapiat qui bene dicta siet.
Cum non perciperis, tacuisse loquique perinde est,
Totus nequiquam sumitur ille labor. 100
Aura levis vapulat cum non intelligor ulli,
Et purum in vacuo littore spargo salem.
Nec plane indoctos tutum est nimiusve scientes
Censuram de te iudiciumve dare.
Utque statim fera turba stupet, sic invidet excors. 105
In Scotia livor concomitare solet.
Exitio multis fuit ignorantia vulgi,
Quam semper culti pertimuere viri.
Orphea cantando sylvasque ferasque trahentem
In partes Ciconum diripuere nurus. 110
Orpheus admoneat, sed in hac tibi parte timendum
Ne linguam inficiant barbara verba tuam.
Scilicet est quaedam gelidi contagio caeli,
Nec refert, ubi quis vixerit usque, parum.
Rare Aquilonarem vidi Cambrumque disertum, 115
Idque reor fieri conditione loci.
Aere Thebano non gaudet natus Athenis,
Hinc finxit mores natio quaeque sibi.
Est virtus vitiumque loci. pars altera fertur
Aurae Bristolii crassior esse tuae. 120
Quin tu si gelido morerere sub axe (quod absit),
Proh scelus, ossa locus tam ferus ille tegat?
Sed frustra. Cur haec? Ibis nobisque relinques
Quam desiderium triste avidumque tui?
Quem non detineat maerens achademia mater, 125
Qui sperem nostras posse tenere preces?
Scilicet auspiciis et divae numine fretus,
Quamque iubet carpes Elizabetha viam.
I decus, i nostrum, nec te dirum oscinis omen
Traiiciensve tuos terreat anguis equos. 130
Non canis occurrat praegnans, faciatque timorem,
Nec caeptum vulpes faeta retardet iter.
I decus, i nostrum, vanoque timore Thaliae.
Ter faelix opto sis ubicunque placet.
Qui fuit Amphion Thebis, qui Thracibus Orpheus,
Ille sciens citharae, doctor iste lyrae,
Talem te, Mathaee, tuis Borealibus olim
Posteritas multa laude fuisse, canet.
Te mulsisse feret tygres sylvasque ferasque, 5
Fluminaque ad vocem saepe stetisse tuam.
Non est inferior quovis facundia cantu,
Illis vox suavis, lingua diserta tibi est.
Omnia par illis dicere fuisse, supremo
Dissimilem fato te tamen esse velim. 10
Scilicet Amphion proprio miser occidit ense,
Orphea faemineae dilaniare manus.
Occidimus, gelida iam sol habitabit in arcto
Et mira versis lege recurret equis.
Frigida iam tepido plaga commutabitur Austro,
Parsque Aquilonaris qui fuit Auster erit.
Scilicet algentes ibit Matthaeus in oras, 5
Matthaeus nostri solque decusque poli.
Cuius ceu radiis sparget facundia terras,
Incipiet solitum ponere frigus hyems,
Splendebunt melius soles. gaudete, Brigantes,
Quod gens dicatur barbara vestra, breve est. 10
Ille reget dictis animos et molliet iras,
Ille dabit cultus, nec sinet esse feros.
Nil Aquilonari posthac metuemus ab axe,
Omne Aquilone malum rumor inanis erit.
CXLI. ORNATISSIMO ET GRAVISSIMO VIRO DOMINO DOCTORI WESTFALINGO SALVE
Docte Cato (nomen quaeso dignere subire,
Quod tibi virtutes tot peperere tuae),
Subvereor tibi ne videar praeposterus esse,
Et rectam voti non iniisse viam,
Quod dum oratoris munus peto, fio poeta, 5
Nilque minus praesto quam quod obire velim.
Venissem orator (nec enim dare verba soluta
Difficile est illi qui dare stricta potest),
Sed tamen haud alio rebar me nomine gratum
Acceptumque magis posse venire tibi. 10
Estque satis mea Musa procax, seque ingerit ultro,
Si scribam, partes has putat esse suas.
Et tamen orator venio, quaesoque rogoque
Ne frustra tantum littera carpat iter,
Ut quae saepe tibi placuit mea Musa favore 15
Rhetoricum poterit munus obire tuo.
Quod si contigerit, non tam sim munere laetus
Quam dono tanti iudicioque viri.
Sin secus acciderit, potero bene ferre repulsam
Si non suffragio facta sit illa tuo. 20
Coram plura. licet vix iam compescere possim
Quin eat in laudes nostra Thalia tuas,
Quae tantum debere tibi devincta fatetur,
Quantum vel domino debeat illa suo.
Non bene conveniunt nec eodem vimine perdix
Accipterque sedent, nec eodem cespite cervus
Et leo discumbunt, nec eodem flumine rictus
Agna lupusque rigant, nec eodem limine miscet
Mus cum fele iocos, nec eodem gramine ludit 5
Cum serpente puer, non igni convenit unda,
Ortus ab occasu disiungitur Auster ab Arcto,
Harum semper erit discordia maxima rerum.
His tecum est, Malvine, mihi lis maior, eritque.
CXLIII. DOMINO DOCTORI WESTFALINGO
Nonnullis videor nimis importunus et audax,
In te quod dicar spem posuisse meam,
Quos sic muneribus video te ambire petendis
Suffragia ut iactent se meruisse tua.
Cancellosque tuo circumscripsere favori 5
Extra quos tibi sit qualibet ire nefas.
Linea longa tibi deducitur ordine certo,
Et series nullo transilienda modo.
Hac ipse excipior, nec possum dicere quare.
Nec possunt ipsi, sed tamen excipior. 10
Hinc, quicunque mihi molit succedere, clamat
“Ille nihil meruit. cur tamen, unde petit?”
Nec tamen arceri possum baculove repelli,
Utque tuus non sim tu prohibere nequis.
Haud merui fateor de te bene, nec male quicquam, 15
Et satis esse reor nil meruisse mali.
Nam quis ego? Vel quis nostro te credat in aere,
Quaeve liget tantum gratia nostra virum?
Nitantur meritis alii. Me spero iuvabit
Ingenue fassum promeruisse nihil. 20
Hocque magis debes in me propensior esse
Quam reliquis, donum quo mihi maius erit.
Extenuat munus qui sic deposcit ut aequum,
Et manet officium gratia parva tuum.
Et tamen hoc dicam neque me dixisse pigebit, 25
Haud debes ulli quod mihi iure neges.
Causa velle tua, de te bona dicere cuncta,
Haec solum praestant qui meruisse putant.
His ego si vellem meritis contendere, quis me
Vinceret? His quenquam me superasse nego. 30
Nec tamen his fido nec enim meritoria res est
Solvere quae debes et facere officium.
Illa magis memini, quae me fecere superbum
De me iudicii candida verba tui.
Vere hoc dicturus videor, non me tulit alter 35
Signa voluntatis splendidiora tuae.
Nec tulit ingratus, nec quae tibi nostra probata est
Musa potest laudes non celebrare tuas.
Crede mihi, de te magna est mihi saepe voluptas
Summa loqui. Quis te gratior ore meo est? 40
Omnia polliceor, tanti me nulla videbit
Oblitum meriti degeneremve dies.
His fretus fateor speravi posse revelli
Septa voluntati quae posuere tuae.
Id fiet citius, si non qui fingar ab ullo, 45
Sed talem qualis re probor esse, putes.
Denique sic quaeso te sic obtestor, ut absque
Suffragio nolim munus obire tuo.
Magne puer, claris natalibus orte, sed ipse
Clarior ingenii nobilitate tui,
Quas tibi pro merito grates persolvere possim,
Quaeve anno mittam xenia digna novo?
Donarem fateor vel equum accipitremve canemve, 5
Atque animi ferres aurea dona mei.
Sed nec conditio est rerum mea dives earum,
Nec tua, si possem mittere, curat opes.
Quod solum potuit, carmen tibi Musa remisit,
Cumque levi levius carmine munus habe. 10
Exiguum fateor, sed nostri pignus amoris.
Sit noster magni muneris instar amor.
Utque annus novus iste fluat tibi molliter optat,
Et tales pro te concipit ore preces.
Ut quantum titulis Agamemnon Atrea vicit, 15
Et quanta Theseus Aegea laude patrem,
Pelea magnanimus quantum superavit Achilles,
Saturnus quantum cessit honore Iovi,
Maiorum praestet tantum tua fama tuorum.
Non poterit votum plenius esse. Vale. 20
Quam tibi candelam mitto, tu redde lucernam,
Ut lucem studiis praebeat illa tuis.
Cerea flexibili non est mala missa iuventae
Candorique tuo candida danda fuit.
CXLVI. MAGISTRO MARTINO HETONO
Officit officium officio, ne munere fungar
Effecit munus promeritumque tuum.
Admonet officii novus annus. ut ante solebat,
Musam per strictos imperat ire pedes.
Sed tamen ex quo me fecisti Rhetora, paene 5
Dedidicit solitos nostra Thalia modos.
Pernassi dormisse ferunt in vertice quendam
Et mox hinc vatem prosiluisse bonum.
Tam cito, sed contra, evenit mihi, deque poeta
Iam Rhetor miris fio repente modis. 10
Hinc vix Musa facit munus queriturque repulsam
Rivalemque sibi praeposuisse dolet,
Nec silet indignans: “te nunc Polyhymnia,” dixit,
“Detinet effusis Musa soluta comis,
Litigiosa, loquax, tunicis discincta remissis, 15
Quam nulla effraenem lora tenere valent.
Quid petis? Illa meo fungatur munere, postquam
Sic placuit primam deseruisse fidem.”
Omnia sum fassus, tamen annum deprecor unum.
“Post annum,“ dixi, “tu mea semper eris.” 20
Illa tamen fugit stomachans nunquamque reverti
Iurat, ni causa sit reditura tua.
Et nunc ecce tibi rediit quotiesque redibit,
Virtutesque tuas ingeniumque canet.
Iamque suam mittit pariter dominique salutem 25
Cui tua non minus est chara salute sua.
CXLVII. MAGISTRO RICHARDO EDES
Sic res est ex quo factus sum tempore rhetor,
Incepit solito Musa placere minus.
Haud unquam placuit nec venae divitis esse
Oblitus dicar quae mihi nulla fuit.
Aut si quae fuerit nunquam minus illa placebat 5
Quam cum scribendi tu mihi causa fores.
Crede mihi, semper quodam suffusa pudore
Extimuit Musam nostra Thalia tuam.
Fonte fluunt, inquis, vates et rhetor ab uno,
At nunquam fontis copia facta mihi est. 10
Sed seu sim rhetor, seu me facis esse poetam,
Faelix iudicio si ferar esse tuo.
CXLVIII. MAGISTRO EDUARDO BROWNE
Tu mihi donasti flores et carmina, teque.
Sic pariter triplex munus, amice, tuli.
Flos mihi suavis erat, sed carmen suavius illo,
Carmine tu longe es suavior ipse mihi.
Ob flores reddo grates, pro carmine carmen, 5
Pro mihi te misso me tibi mitto. vale.
CXLIX.
DOMINO DOCTORI MATTHAEO
Febre laboranti nostram fer, Musa, salutem
Matthaeo, atque mihi quadolet ille, refer.
Limen ut intrabis tacite pulsare memento
Ne quem lenires rusticitate graves.
Si vigilet, si solus erit, se febre carebit, 5
Expete conspectum colloquiumque viri,
Intromissa tuum testare modesta dolorem,
Teque verecundam sollicitamque notet.
Si roget unde, suo te dic a Rhetore missam,
Officii, dicto nomine, causa patet. 10
Nomen ob hoc meritumque suum me reddere grates,
Proque sua crebras ferre salute preces.
Summa sit haec: animum subita de febre dolentem
Pro merito gratum testificare meum.
Esto brevis, brevitas aegro gratissima, nec tu 15
Rustica facundo fac videare viro.
Hoc quoque dic febri, ni mox discesserit ultro
Absistatque artus excruciare suos,
Omni felle magis tristes expectet iambos
Ipse qui febri pessima febris erunt. 20
CL.
AEGLOGA AD MATTHAEUM
BELUS, FAUNUS
BEL.
Villae, Faune, tuae renovatos quatuor annos
Gratulor, at tu quid solito mihi tristior exis?
Quin potius tibi disparibus cava fistula nodis
Sumitur, et laudes Matthaei carmine dicis?
FAUN.
Matthaeo qui, Bele, negem mea carmina? Quanquam 5
O tanto si digna viro deducere possim!
Sed quis ego? Vel quis cantando Thracius illi
Orpheus, Inachidesve Linus, vel maior utroque
Sufficiat, quamvis sit carminis author, Apollo?
Bele, dabis veniam, non illum, Bele, vererer 10
Si lis mota foret, magno praeponere Pani
Pastorumque vocare deum. Certe est deus ille
Et mihi semper erit, nec enim praesentius unquam
Oravi numen. quoties ergo illius ara
Thure meo caesoque etiam fumabit ab agno! 15
Illius est munus quod in isto pascere fas sit
Monte gregem, calamosque leves modularier, ille
Restitutit laribus, lapsum velut arbore ramum
Si trunco insereres, vitamque serendo novares.
BEL.
Fortunate nimis quem tantus pastor amore 20
Dignatur tanto, meritique beavit honore.
Tu tamen interea quid maestior esse videris?
FAUN.
Oppressus grandi cantarem laetus in aere?
Quod magis atque magis crescit, nec suppetit unde
Dissolvam. Grave torquet onus quod credis honorem, 25
Bele, (fatebor enim) postquam semel omnia caepi
Matthaeo, nostramque adeo debere salutem.
Cum solus mecum reputo quae contulit ille,
Et contra quid promerui possimve mereri,
Nostraque quam plane est referendi nulla facultas, 30
Emoriar, si non tanto sub pondere pressus
Suspirem, cruciarque animi, stimuloque pudoris
Ingenui pungar, nec caelem fronte dolorem.
Usque adeo debere grave est, nec solvere posse.
Sis animo, mi Faune, bono. satis ille putabit 35
Dissolvi, gratam si sic testabere mentem,
Omnia si pergas bona dicere, semper in ore
Si nomen meritumque feras, nihil exiget ultra.
FAUN.
Infaelix o semper onus, maledictaque semper
Paupertas! Habet illa tamen nil durius in se 40
Quam quod saepe minus grati reputamur ab illa.
Nam quantum retulit tam gratus quisque putatur.
Sic aliis licet officiis pietatis abunde
Sufficiam cunctisque prober, tamen hac quia nunquam
Parte satisfacio, vitam mihi duco molestam. 45
BEL.
Curam tolle gravem. nihil invidiosa nocebit
Paupertas, non haec facienda solutio numis,
Verum carminibus, nihil hic nisi carmina desunt.
Horum vena tibi dives. quin fluminis ergo
Portam aperis, plenoque ruit tibi gurgite Musa? 50
Carminis exculti par est mihi copia, Bele,
Quae numi, velutique mea non ille crumena
Solvendus, sic nec nostra dicendus avena.
Magna quidem res est, et nostris viribus impar,
Matthaei laudes et splendida dicere facta. 55
Ingenio res digna tuo, divine poeta
Graiorum, Musave tua, bone Tityre, vel te
Anglorum nostrae, vates ter maxime, gentis.
Musa mihi pinguis, nec fistula cantibus apta est.
Quo tamen abripior? Proh me pietasque pudorque, 60
Quo trahitis? Novus unde mihi furor iste canendi
Incessit? Subito mihi mens in carmina gestit.
Quo, Matthaee, rapis? Grates persolvere dignas
Non opis est nostrae, nec quicquid ubique meorum est.
Quid primo referam? Mihi quicquid iuris in ista 65
Est villa acceptum tibi fertur, grexque pedumque,
Et nomen pastoris, et haec agrestis arundo.
Omnia profiteor, nec me lux ulla videbit
Immemorem. Formica prius secura laborem
Vitabit, prius et segites praebere negabit 70
Terra ferax, deeritque apibus solertia parcis,
Quam pia de nostro labetur pectore tanti
Gratia promeriti. Per valles seu sit eundum
Seu montes, nomen valles montesque loquentur.
Cantibus implebo sylvas, non me Philomela, 75
Non moriens superabit olor. Noctuque dieque
Audiar, ad cantum vicinia tota sonabit,
Et laeti vocem geminabunt undique colles.
Praeterea vivo inscribam tua nomine saxo,
Inscribam arboribus. Testabitur ulmus amica 80
Vitibus, et vasis accommoda fagus, et hastis
Fraxinus utilior. testabitur omnis ubique
Ornus, et aerea quercus vivacior orno.
Caulibus affigam versus, per compita de te
Perque vias aditusque omnes mea carmina spargam. 85
Tu modo da veniam nec nostras sperne myricas.
Parce precor, ne sit quaeso tibi nostra pudori
Stridula canna licet. si quid mea fistula posset
Nulla dies pastorum animis te tolleret unquam.
Faune, quid hoc? Media subito quid voce resistis? 90
Cur inflata tuis aufertur arundo labellis?
Quin pergis recte incaeptum deducere carmen?
FAUN.
Est haec, quam quaeris, nostri pars maxima luctus.
Vix illud dixi, “si quid mea fistula posset
Nulla dies pastorum animis te tolleret unquam,” 95
Quin animo subiit, quam lux prope venerit illa
Quae pastorum oculis nostrum lumenque oculumque
Matthaeum tollet. Qui tot mihi commoda fecit,
Ille brevi parat e nostris discedere terris.
Dunulmense petet caelum, nobisque relinquet 100
Nil praeter lachymas, desideriumque perenne.
Hinc dolor abrupit cantum, penitusque resedit
Ardor, et ut caepit, subito deferbuit aestus.
BEL.
Hoc commune malum est, tota hoc vicinia sentit,
Et iustum misera testatur voce dolorem. 105
Nullius memini calamos tam dulce sonantes.
O quoties illum residentem in vertice montis
Pastorum in turba medium, viridisque iuventae
Affusum hinc illinc a tergo et fronte corona
Carmina fundentem miror stupefactus et haerens? 110
Illius ad cantum vidi volucresque ferasque
Arrectas, quercusque adeo filicesque movere,
Oblitosque sui cursus consistere rivos,
E sylvis exire deos dulcedine captos,
Ducentesque chorum nymphas, Panemque rubore 115
Suffusum, cannasque suas in messe tegentem.
Ergone sic poterit nunquam rediturus abire
Crudelis? Sordentne illi sic pascua nostra?
Inclyte fistulicen, nostri ostentatio saecli,
Delitiae ruris, turbae lux unica nostrae, 120
Gloria pastorum, flos, lumen, pompa, decusque,
Quo properas? Nostrasne preces et vota repellis?
Ergo te posthac nunquamne audire licebit?
Quis, si nympharum regina veniret Elysa,
Heroumve aliquis nostras inviseret oras,125
Excipiet cantu posthac vel carmine digno?
Nonne vides sylvaeque deos, sylvasque ferasque
Discessum lugere tuum? Tibi quaelibet arbor
Deponit frondes, et stillat cortice guttas.
Cum cygnis te flere suis Thamesimque lacusque 130
Et fontes audire potes, geniosque locorum.
Balatum reddunt caules, oviumque magistri
Excipiunt, totisque furit querimonia campis.
Ipse aderam, memini, cum primo hunc fama dolorem
Detulit ad nymphas (forte illo tempore flores 135
Carpebant in syrta tibi, viridemque coronam),
Auditoque malo tunicis cecidere remissis
Collecti flores, buxi color occupat ora
Attonitis. Postquam sensus rediere fugati,
Tum vero niveis plangebant pectora palmis 140
Vellebantque comas. Ululatibus undique caelum
Et nemus intremuit, gemitumque dedere cavernae.
Te tamen interea nil possunt ista movere?
Nec lachrymas curas, et nostros spernis amores?
Vos Dunalmenses tamen o nymphaeque deaeque 145
Sylvarum, pecorumque duces, et numina ruris,
Excipite hunc talem precor, et servate periclis,
Qualem nec vidit transacta, nec ista, nec unquam
Aetas pastorem posthac ventura videbit.
Sternite humum violis, pastores, spargite flores, 150
Inque sinus, humerosque sacros, collumque caputque
Vernantes iactate rosas, iactate coronas.
I nostrum Matthaee decus, sis, optime, faelix.
Quae te cunque vocant terrae, mea gaudia tecum
Aufer, at haec pariter nostri cape signa doloris. 155
En mea pendebit ramo tibi semper ab isto
Fistula, non iterum nostris inflanda labellis.
BEL.
Nullum, Faune, modum novit dolor. aureus ecce
Sol ruit, et se post montes abscondit opacos.
Effusos in claustra greges cogamus, eamus. 160
CLI. IN OBITUM MAGISTRI THOMAE MORREΙΙ
Hic, Morreie, iaces, quem zelus ad ossa cutimque
Exedit Domini, zelus amorque domus.
Igne sacro tactus non morbi concidit ictu,
Quod mortale fuit perbrevis urna capit.
Ast velut Helias, animo non corpore raptus 5
Ignitis adiit caelica regna bigis.
CLII. IN OBITUM DOMINAE CICILIAE SANDSAE
Ciciliam tumulus Sandsam capit iste sepultam,
Faemina quae nunquam debuit una mori.
Nam si quid posset matronae vita modestae
Et rara in pulchro corpore casta fides,
Si genus, et generi virtus innata vetusto, 5
Illa quidem semper vivere digna fuit.
Et nihil est tibi quod pro munere mittere possim,
Et tamen haud placuit mittere, Smithe, nihil.
Sic alternanti se Musa impertit, “at ecce
Dum nihili mitto carmina mitto nihil.”
“Et tamen haec mittam,“ dixi, “quia forsan amorem 5
Testentur nostrum.” Summa salutis erit:
Qui te dilexi semper sed nuper amavi,
Opto tibi Ianum molliter ire novum.
CLIV. NOBILISSIMO ET GENEROSISSIMO IUVENUM PARI DOMINO THOMAE CLINTONO ET DOMINO GUALTERO DEVEREUX FAELICEM ANNUM
Anni Iane parens, unum mihi perfice votum
Quod mea cum dederis, strena duobus erit.
Quam bene Pollucem memoratur Castor amasse,
Quam bene magnanimum Thesea Perithous,
Quam Patroclus erat Pelidi charus, Orestes 5
Quam Piladi, Niso quam fuit Eurialus,
Tam Gualterus amet Thomam, Thomasque vicissim
Gualterum, et casta flagret uterque face.
Cumque nec ortu illis nec sint in amando minores,
Non minus istorum nobilitetur amor. 10
Nobile par iuvenum, annuerit si Ianus, ab ullo
Haud maior vobis strena venire potest.
CLV. IN OBITUM CLARISSIMI VIRI DOMINI GUILIELMI CORDELI EQUITIS AURATI PERISCELIDIS
Hic situs est clara maiorum gente creatus
Cordelus, sed quae iam ruitura fuit.
Nil non longa dies carpit minuitque vetustas
Et res humanas lubrica fata regunt.
Ille suae tandem stirpisque domusque decorum 5
Ceu lumen mediis extulit in tenebris.
Quem Deus evexit primum tum propria virtus,
Tum virtute favor principis emeritus.
Quanta viri pietas fuit, et prudentia, splendor,
Iustitia, eloquium, gratia, larga manus! 10
Illi nulla satis laus est. tu quaeso, viator,
“ Cordeli,” dicas, “molliter ossa cubent.“
Chichleia proles, stella domus tuae
Idemque nostri gymnasii decus,
Thomsone, victuris in aevum
Carminibus memorande longum,Miretur aetas postera cur tibi
Munus petenti nostra negaverit,
Ut iam stupescit cur Catoni
Nulla dedit statuam vetustas.Flevisse Musas credo vicem tuam
Cum nocte tota, cum plueret die
Tota insequenti, cumque caelos
In lachrymas abiicisse rebar.Sic ex repulsa gloria par tibi est
(Absit Camaenis livor edax meis)
Ac iis petitam qui frequenti
Suffragio retulere palmam.At forte pectus nemo tuum satis
Prudensque digne consilium efferat,
Quod mente sortem sic iniquam
Pertuleris patienter aequa.Quis vidit illo tempore pallidum?
Quis maestiorem postea? Cum iocans
Arcu per agros et sagittis
Tristitiae nebulam fugabas.Sic consulatus quo tulerat die
Ipso repulsam, gramine Martio
Nubem severae frontis, aiunt,
Explicuisse pila Catonem.Vox illa matrem Caesaris ad suam
Prudentiae expers, haud placuit tibi,
“Summumve, mater, me videbis
Pontificem aut hodie exulantem.”
Sic cogitabas pectore candido:
“Differtur annum munus in alterum,
Non denegatur. quod futurum est
Pene statim videar tulisse.Securus hanc tu spem foveas sinu.
Confide, iam nunc illa dies erit
Quae candidatum, bisque centum
Suffragiis referet tribunum.CLVII. IN OBITUM NOBILISSIMI PUERI ROBERT DUDLEII, DOMINI DE DENBIGHE, COMITIS LECESTRENSIS FILII ET HAEREDIS EPITAPHIUM
Ingens flete nefas, nymphae Charitesque decorae,
Deliciae rerum vester alumnus obit.
Quem non Ascanius, non forma vicit Adonis,
Non Amor, aut pulchri quicquid in orbe fuit.
Iamque pudet facti Parcas, facinusque nefandum 5
Horrent, et damnant quae rapuere manus.
Parve Roberte, patris generosa propago Roberti,
Atque idem pulchrae matris imago tuae,
Non agnum sic mater ovis deplorat ademptum,
Non vacuo nido sic Philomela gemit.
Ut te, chare puer, lugent materque paterque 5
Queis tua mors nuper mors quoque pene fuit.
Qualem vacca premit violam discrimine nullo,
Aut teneram duro corripit ore rosam,
Talem te, miserande puer, violamque rosamque
Mors primo carpsit veris honore tui.
Magne puer, geminaeque domus, comitumque duorum
Unica spes, domus est iam brevis urna tibi.
Qui Lecestrensis Varvicensisque duorum
Et comitum et fratrum sera propago fuit.
Scilicet huic haeres, illi prognatus et haeres,
Matris Laetitiae spes, et imago suae,
Denbeiique agri dominus, dictusque Robertus, 5
Nobilis, hoc situs est marmore, gemma puer.
Chare puer, quae te mater vivente vocabar
Laetitia, appeller funere Maestitia.
CLXIII.
CLXIV. IN OBITUM NOBILISSIMI AC CLARISSIMI VIRI EDUARDI FINIS COMITIS LINCOLNIENSIS &c. EPITAPHIUM
Houm exemplar veterum, generosaque proles
Qui fuit, en tantum tantula terra capit.
Quem sua nobilitas et gratia regia magnum
Extulit, et virtus pectoris alta sui.
Grande quod accepit claro de lumine lumen5
Auxit, et illustres exuperavit avos.
Praeluxit reliquis, primusque baronis honorem
Transtulit in comitis nobile nomen avi.
Hectora magnanimum retulit iuvenilibus annis,
Prudentis gessit Nestoris ora senex. 10
Ergo iaces magnorum haudquamquam indignus avorum,
Clare comes, stirpis luxque decusque tuae,
Et pacis bellique potens. Non marmora, tanti
Non capiant laudes carmina mille viri.
CLXV. IN ANNIVERSARIUM FESTUM INAUGURATIONIS SERENISSIMAE REGINAE ELIZABETHAE 1586
Non gaudere nefas, et non gaudere necesse est,
Et simul in partes utraque cura trahit.
Laeta dies venit, sed multo laetior iret,
Ni clarum nubes spargeret atra diem.
Imperitare suis qua caepit Elisa Britannis, 5
Laetitiae solitum quis neget esse diem?
Contra, Sidneium dum luget Elisa peremptum,
Laetitiae solitum quis putet esse locum?
Ut tot campanae pulsentur in ordine, partim
Elizabetha, tibi, magne Philippe, tibi. 10
CLXVI. AD AMASIAM ALBERICI GENTILIS
Virgo, par lacti nivibusque puris,
Per deos, oro, mihi dic, deasque,
Cur paras nostrum misere Albericum
Perdere amando?Cur tibi flagrat, tibi friget uni?
Cur tibi vivit moriturque, teque
Cogitat solam, tibi dormiendo
Somniat uni?Cur tibi noctes numerat, diesque
Cur tibi languet, neque iam lucernam
Mane deposcit, penitusque sordent
Pulvere libri?Cur deos nulla prece defatigat,
Nec deos ullos nisi te dearum
Maximam credit, Venerisque prolem
Omnipotentem?Hei mihi, quanta miser in Carybdi
Volveris? Quis te, miser Alberice,
Vel deus sanet, magicove solvat
Carmine saga?Candida quamvis cute sic nitescis
Ut solent Coae simulachra divae
Aut ebur splendens nitidove tecta
Lilia vitro,Nec pares desunt animi decoro
Corpori dotes, tamen oro, tandem
Desinas, virgo, misere Albericum
Perdere amando.CLXVII. vide XXXVa
CLXVIII. IN LAUDEM FORTISSIMI VIRI DOMINI FRANCISCI DRACONIS
Ergone Aesonidem Phrixaeo vellere clarum,
Exigui spolio pretii, exiguique laboris,
Aeterno veteres ornarunt carmine vates,
Nos te, magne Draco, patiemur et inclyta facta,
Vate carere sacro? Tantasve oblivio laudes 5
Carpet, et emensi tua fama silebitur orbis?
Tam pinguem nemo campum sibi sumet arandum?
Usque adeo priscae stirps aruit illa poesis?
Cumque viros fortes dederit natura, poetam
Non dedit? O nostri non parva infamia saecli! 10
Nam quis, magne, tibi se tamque immanibus ausis
Promittat cantando parem? Superamur agendo,
Obruimurque ipsa meritorum mole tuorum.
Ergo tibi Herculeo ictu defige columnas,
Ut mundi famaeque tuaeque sit terminus idem. 15
Vellem equidem fateor scribi mea carmina dextre,
Non nimium. Dextre, non placet hoc nimium.
Cui tamen haec scribi videantur carmina dextre,
Quae nihil in sese dexteritatis habent?
Qui nimium dextre accepit, nimis ille sinistre. 5
Hei mihi, cur facta est dextra sinistra mihi?
Nec sinistre, nec nimium dextre.
CLXX.
CLXXI. IN OBITUM AVUNCULI MEI EDUARDI CORDELLI, A QUO, UXORE SUA DOMINA DIGBYE BIENNIO ANTE DUCTA, ET SOLA HAEREDE INSTITUTA, TOT PROMISSIS SUIS, IUREQUE CIVILI ET NATURALI VIOLATIS, TESTAMENTO SUO PRAETERITUS SUM
8 DECEMBRIS 1590
O fortuna meis semper contraria votis!
Or mors! Opeius faemina morte malum!
Quid loquor? Aut ubi sum? Quem tot promissa tulere
Eventum? Spes quo tot cecidere meae?
Haec iurata fides? Hoc fas? Haec iura nepotum? 5
Sanguinis hic ordo? Hic posteritatis amor?
Quae tua laus fuerit tot, avuncule, vota tuorum
Fraudasse, aut generis depuduisse tui?
Utraque quid meruit soror? aut quid turba nepotum
In te quod tantum promeruere scelus? 10
Ipse quid admisi culpae? Quo crimine feci
Cur ego praeteriti labe notandus eram?
Quae tua mens fuerat, vivis de corpore membris
Turpiter abscissis, lignea sibiicere?
Non ego dedecori tibi, avuncule chare, fuissem, 15
Nec decus haeredem praeteriisse tibi est.
Has peregrina domos? Haec vasa argentea, et omnem
Hunc cultum, et tantas extera tollet opes?
Tam pingues agros sterilis muliercula habebit?
O frustra votis iusta petita meis! 20
Nobis nil aliud praeter plorare relictum est,
Angoremque animi pauperiemque pati?
O dolor! O curae mistus pudor, ut mihi subtus
Cor edis, atque animum nocte dieque coquis!
O Gulielme, domus nostrae fundator et author, 25
Aspicis haec fratris facta inimica tui?
Tot tua totque tuos averti fraude labores
Ingenii, eloquii, consiliique vides?
Nec tamen, utcunque est, tibi me debere negabo.
Mansissetque utinam qui fuit ante favor. 30
Sed fallax favor est, qui postquam vela secundo
Implevit flatu, littoribusque procul
Avexit placide navem, mox languidus idem
Deserit in medio carbasa laxa freto.
Iudicia o Domini nobis abscondita saepe, 35
Iusta tamen semper! Quo mea verba feram?
Ad Dominum mea verba feram, qui fallere nescit.
Vana quidem res est fidere principibus.
Ergo humana vale, quae me ter iniqua fefellit.
Sola mihi posthac spes Deus unus erit. 40
CLXXII. AD ILLUSTREM EQUITEM ITALUM DOMINUM HORATIUM PALAVICINUM IN NATALEM PRIMOGENITI PUERI SUI ODE
Italae gentis decus atque lumen,
Leniter dum te genitura nuper
Prima torqueret, pueri an puellae
Mox pater esses,Ecce cancellis uteri revulsis
Prodiit tandem puer, et virilem
Extulit vultum geminumque praefert
Ore parentem.Patrio tu iam titulo triumphas,
Et patrem praefers equite, virumque
Esse te iactas nimis, et stupendum
Sentis amorem.Interim coniux silet alma, teque
Seque miratur, puerumque ocellis
Aspicit limis pudibunda, et alte
Haudia condit.Iamque te patrem tacite virumque,
Iamque se matrem timide fatetur,
Iam dolor fugit gravis, et residunt
Tormina partus.Obstetrix garrit, similemque patri
Dicit infantem, similemque matri.
Annuunt matres, similique laudant
Prole parentem.Tuque iam salve puer, o propago
Gentis antiquae generisque clari,
Gemma de gemmis mera, deque casto
Igne favilla.Unde venisti novus hospes orbi,
Ac statim civis? Refer, unde talis
Advenis? Quanto puer apparatu
Prodis in auras!Qualis aut thecis rosa prima vernis
Exerit sese, nitidove lecto
Clarus Aurorae vigil ac satelles
Lucifer exit,Talis effulges, puer, ipsa Cypris
Cui suum mutet puerum, suumque
Myrrha commutet, niveum Creusa
Mutet Iulum.Dulce nascenti cecinere carmen
Turba Musarum, cecinere cigni
Candidi, quotquot Tamisis propinqui
Flumina tranant.Obstetrix Iuno stetit ante lectum,
Te suis nymphae manibus lavarunt,
Fasciis ipsae Charites ligarunt
Cerea membra.Cur, puer, vagis, pavidamque matrem
Territas? Ah quos tibi iam labores
Mater impendit! neque tu, protervus,
Talia curas.En domus servit tibi tota soli,
Te vocant passim dominumque herumque.
Osculum nutrix tibi vagienti et
Ubera praebet.Tu tamen ploras iterumque rides,
Ludis, et dormis, vigilasque, sugis,
Respuis mammam, pariterque poscis,
Omnia turbans.Nec patri ne sis metuis molestus,
Nec pater sentit puerum molestum.
Nulla ploratu lyra mulcet aures
Gratior isto.Mitte vagitum tamen. En gemelli
Nectaris fontes, epulaeque divum.
Incipe aspectu teneroque risu
Noscere matrem.Mitte vagitum, puer. Ecce nutrix
Iam tibi cantat, placideque palpat.
Euge iam dormis, genetrixque carpit
Laeta soporem.Cui Venus formam dedit, et paternas
Iuno opes servat, generique dotes
Debitas tanto meditatur ipsa
Mittere Pallas,Det precor longam quoque Parca vitam.
Vivat et patrem puero beatum
Reddat. est certe puer iste tali
Patre beatus.
Quis te filiolis posthac, Ragsdalle, putabit
Orbum? Quis verum te neget esse patrem?
Quos iuveni matura tibi natura negavit,
Quos tibi non uxor, non tibi vita dedit,
Hos tibi relligio, zelus, devotio, Christus, 5
Post mortem natos tot peperere seni.
Pauperibus dum tu viginti quatuor aedem
instituis et fundos praepositumque iubes,
Faecundum pietas fecit, aeternumque parentem,
Cui numquam soboles vera deesse potest. 10
Scilicet uxore est pietas faecundior omni,
Et superat thalami fax tua, Christe, facem.
Sic o perpetua patrem te prole beatum!
Hac mihi contigat posteritate mori.
Owinis iacet hoc Ragsdallus marmore tectus,
Quo vir consilio, qua probitate fuit!
Pectore quam prudens, quo rerum providus usu,
Qualis vicini, qualis amore Dei!
Perpetuae quam pacis amans! Componere lites 5
Quanta laude sciens, utiliumque sagax!
Quo vivo causae vixit patronus honestae,
Et viduae et pueri, bis puerique senis.
Viventi quas Christus opes dedit, has tibi, Christe,
Retribuit moriens, pauperibusque tuis. 10
Munificum sensere viae, sine dote puellae,
Et consanguinii turbaque sensit inops.
Munificum schola Rowelli templumque refectum,
Collapsumque forum, tot benefacta probant.
Quantum quantula terra tegit! Capit urnula corpus, 15
Astra animam, terris optima fama volat.
Pauper es et laetus? Sciat hoc fortuna precare,
Desinat ut tandem tristior esse tibi.
CLXXVI. AD CHRISTUM REDEMPTOREM UNICUM AC CONSERVATOREM MEUM STRENA
Diluxit, veteremque annus simul exuit annum,
Et subito iuvenis de seniore viget.
Munera quisque suo iam mittit amicus amico,
Cunctaque sunt hodie facta repente nova.
Quis veterem sibi, Christe, hominum simul exuit? Aut quis 5
Turpem peccati caniciem renovat?
Quisve hominem sibi, Christe, novum simul induit, aut quis
De sene non puro fit puer innocuus?
Ipse quidem maneo vetus, aeternumque manebo,
Tu nisi me facias, optime Christe, novum. 10
Tu me, Christe, novum, nova tu praecordia conde.
Grande peto, fateor, sed quod Elisha dedit. Regum 2 cap. 5
Ille novam potuit Naamano inducere carnem?
Iordani potuit diluere unda luem?
Non tua, Christe, novam faciat mihi gratia mentem? 15
Non mea sanetur sanguine lepra tuo?
Sanguinis una tui Iordano guttula toti
Praestat. Tu dominus, servus Elisha fuit.
Sic anima licet afficiar, non corpore, sitque
Corporea gravior dira lues animae. 20
Spem tamen Assyrii vincit spes nostra salutis,
Vel medicamenti vel medicantis ope.
Tu dignare tuo me sanguine, Christe, lavare,
Caelesti lateris proluar amne tui.
Sic mihi, ceu puero, veniet nova, non caro, sed mens, 25
Infantem faciet me nova forma tuum.
Nam quid commemorem, Medea potentibus herbis
Aesona quod fertur restituisse senem?
Non peto praeteritos referas mihi, Christe, Decembres,
Vix abiit vitae tota iuventa meae. 30
Aegra nimis mens est, sanctique effaeta caloris,
Peccati senium me grave tardat onus.
Praecipitant peccata virum, rapiuntque senectam,
Tardius albescunt tempora quam vitia.
Non aetate senex, sed crimine, deprecor annos, 35
Iamdudum est animae cana senecta meae.
Hanc tamen et quodcunque mei est tibi trado, precorque
Ut per te redeat vera iuventa mihi.
Peccatricem animam pro munere quam tibi mitto,
Tu mihi quamprimum, Christe, remitte novam. 40
CLXXVII. CHARISSIMO AMICO SUO DOMINO IOHANNI WISEO SALVE
Aegiptis annum versus notat anguis in orbem,
Quod sine fine means annus, ut orbis, eat.
Depositis hodie exuviis, novus annus ut anguis
Exiit, et nitidum pelle recente micat.
Hesternaque senex quo nocte elanguit, ecce 5
Sub prima est factus luce repente puer.
Utque aquilae, sic est Iano renovata iuventus,
Et rerum facies undique facta nova est.
Innumerae passim strenae mittuntur amicis,
Muneribusque venit gratia ubique novis. 10
Ipse tamen persto vetus, et contrarius anno,
Et mea strena tibi res erit usque vetus.
Nempe animum mitto veterem tibi, quem neque mutent
Anni, nec faciat mens aliena novum.
Omnia si mittam, quae mittat dives amicus, 15
Haud a me maior strena venire queat.
Non ego plus misi Christo, ne despice munus.
Quam se, quod mittat, grandius equis habet?
Quicquid id est, tibi me totum, charissime, mitto.
Accipe, num metuis ne tibi onus veniam? 20
Corpore non venio, ne sim pro munere pondus,
Mens sua cuiusque est quisque animusque suus.
Mente animoque tibi venio. cape pignus amoris,
Haud erit ulla tibi sarcina noster amor.
Nil mecum praeter votum fero verus ut annum 25
Hunc tibi fortunet, qui regit astra, Deus.
Quam mihi non sanus misisti mane salutem,
Sanus ego optarim vespere ferre tibi.
Mens, Coopere, tibi est dignissima corpore sano.
Cur non ille valet, qui valet ingenio?
Quis gemmam includi plumbo, dominumque valentem 5
Non doleat sanam non habitare domum?
Sed tu quod nostri memor es, Coopere, vel aeger,
Aeger sim, si non sim memor usque tui.
Carmina si referant, si vota, precesve, salutem,
Ecce tibi mitto carmina, vota, preces. 10
Ista Deus firmet. sic qui tibi durior annus
Incipit, incipiet mollior ire. Vale.
Cum mihi praeteritae subeunt delicta iuventae,
Sic pudet, ut pudeat non puduisse magis.
Da precor, omnipotens, ut posthac virque senexque,
Aut nulla, aut saltem pauca pudenda geram.
Tum quia turpe viro est delinquere, tum quia grandem 5
Aetatem culpae dedecet ipse pudor.
Eheu, iam satis est, hic terminus esto iuventae
Nequitiis, si quis terminus esse potest.
Nam quis peccato poterit defigere metam?
Quam longe ac late crimina nostra patent?
Praeterii iuvenem, cur non iuvenilia cessant? 5
Haud mos aetati convenit iste meae.
Summe Deus, tandem iuvenili terminus esto
Peccato, aut vitae terminus esto meae.
CLXXXI. IN OBITUM CONSOBRINAE SUAE AC VIRGINIS ANNAE ALINGTON
O mors, artificem quis te putet esse peritam?
Aurificem quis te non putet esse rudem,
Quae talem vili clausisti marmore gemmam?
O mors, tam nitidam non decet ista palus.
Corporis ista tamen fuit et tibi debita solum, 5
Ast animae caelo candida stella micat.
Carmina ne semper veniant tibi nuda, puterque
Verbula dum mitto nil nisi verba dare.
Ecce simul minimum pro munere mitto libellum,
Sed quo non tot est maior in orbe liber.
Aeternum novus est. Non convenientior ergo 5
Ulla potest anno strena venire novo.
CLXXXIII. IN OBITUM DULCISSIMI ATQUE ERUDITISSIMI IUVENIS THOMAE OWINI IN ARTIBUS BACCALAUREI
Hic, Owine, iaces. iuvenis sed fama quousque
Egregii vivat, tu quoque vivus eris.
Nulla dies memori, nobis spirantibus, aevo
Unquam te rapiet. Sic quoque vivus eris.
Quid quod parte tui vivis meliore? Quis haud te 5
Sic moriendo putet non potuisse mori?
CLXXXIV. REVERENDO IN CHRISTO PATRI MARTINO EPISCOPO ELIENSI
Par cherothecarum, donum impar, accipe, praesul,
Nec meritove tuo par animove meo,
Nec manibus fortasse tuis par, omnia dispar,
Nec tu quale decet, parque erat accipere
Quale tamen fortuna potest tibi mittere nostra. 5
Sola facultati par mea strena meae est.
Nam meritis quae digna tuis, quae gratia par sit,
Quaeve voluntanti strena sit apta meae?
Hic ego quid faciam, nisi me tibi denique mittam?
Nemo se maius quod tibi mittat habet. 10
Quicquid sum vel ero (quod quam sit eritque pusillum
Sentio), quicquid id est, me tibi munus habe.
Quod tamen est hoc, ante tuum est. Nam sum tuus olim,
Me tibi cum trado, nil tibi trado novi.
Iure tuum veteri, nexuque, usuque, animoque, 15
Et quasi mancipio, promeritisque tuum.
Nec maius mihi praesidium, nec dulcius ullum est,
Quam quod sim tuus, et quod puter esse tuus.
Pars ego curarum numeror non nulla tuarum,
Et dicor firmo spem posuisse loco. 20
Nam sine te, quae res, quae spes mihi fida relicta est?
Tu si deficias, quo mihi vota feram?
O decus! O salve votorum summa meorum!
O defixa oculis ultima meta meis!
Hoc nixus fulcro vitam constantius imam 25
Pulvereamque fero, frigidulamque domum.
Hac fretus tabula portum contingere spero,
Et senii instantis taedia ferre mei.
Sancte iuro tamen, te, non tua, semper amavi.
Nam quod te, quod amem, pulchrius esse potest? 30
Hac ego mente Deum supplex precor, ut novus annus
Hic tibi, cum suave coniuge, suavis est.
CLXXXV. IN OBITUM DOCTISSIMI IUVENIS FRANCISCI GOULDE
Fertur Bistonidas Thraces plausisse iocosos
Funebris diris exequiisque virum.
Nec mirum est. Thraces lacrimis nec funere digni,
Sed tantum elogiis, Sardanapale, tuis.
Huius at exanimis non flebit funera si quis, 5
Saevior indomito Thrace repertus erit.
Cuius in interitu periit virtutis asylum
Pietas, et cecidit nata Minerva Iovis.
Huic Themis indulsit, comitata hunc casta Diana est.
Ecce iacet secum munus utrique deae. 10
Sic periit, sua sic virtus, mage quodque dolendum,
Flore iuventutis morte peremptus erat.
Nec mortem culpem. virtutes illius artes
Mors dum tot memorat, credidit esse senem.
CLXXXVI. - CLXXVII
CLXXXVIII. IN OBITUM MAGISTRI NEWCOME IESUITAE
Cum Priami mecum reputo vel Nestoris annos,
Parcarum iniustas tunc reor esse colos.
Miror enim quae causa fuit, quidve obstetit, illum
Vivere Nestoreos non potuisse dies.
Quaenam etenim Priamo fuerat vel Nestori virtus 5
Quae non in tanto est conspicienda viro?
Quisnam animi candor, Latiam qui saepe Minervam
Cecropiamque simul fertur amasse deam!
Ast non ex livore trium sed amore sororum est,
Quod traherent parva stamina pulla mora, 10
Elisiasque simul quod festinabat ad umbras
Huc mage lanificas constat amasse deas.
Nam fortasse suum breve cum perduxerat aevum
Annos nec potuit iam revocare suos,
Hoc sic praestabant quod cum revixerit, omnes 15
Possit Nestoreos exsuperare dies.
CLXXXIX - CXCIII.
Nescio quid narrans in mensa forte sonorum
Edebat crepitum. Respicit atque “tuus
Qui mos est fabellam,” inquit “narrantis ab ore
Carpendi? Reliquum tute proinde refer.”
Aeger decubuit quidam, medicoque roganti
More suo quos is sumpserat ante cibos.
“Nil,” inquit, “praeter ranas.” Medicorum timenti
Tot ranas inter ne bufo quis fuerat.
“Atqui utcunque suo siet hoc,“ ait ille, “periclo, 5
Tam similis ranae cur fuit ergo bufo?“
Cuius spectator quondam, reverende, fuisti,
Dignare et scenam lector inire meam.
Martinus tumulo hoc Eliensis praesul Hetonus,
Parte sui sola deteriore iacet,
Parte sui meliore procul tellure recessit.
Clauditur haec coelo, conditur illa solo.
Quo nec vir melior, nec amantior alter honesti, 5
Sanctior, integrior, candidiorve fuit.
Quae morum dulcedo inerat! Quam nobilis pectus!
Quae probitas ori! Quae pietas animo!
Quantum quantula terra tegit! Quam dotibus amplum,
Doctrina, ingenio, relligione virum! 10
Qua terris ergo superest, bonus et pater et vir
Audit, fama viri posthuma veridica est.
Finis
