Tessera caerulea - commentariolum. Tessera rubicunda — nota textualis. Tessera viridis — translatio.

 

EPIGRAMMATON CENTURIA II

1. AD IACOBUM REGEM

Accipiant alii decimas, sed, magne monarcha,
spacerPrimitias Musae, te rogo, sume meae.

2. AD GEORGIUM VILLARS EQUITEM IACOBO REGI A CUBICULIS INTERIORIBUS ET MAGISTRUM EQUITUM blue

Cui non rura placent, cui non et regia ruris
spacerVilla etiam, cui non ars quoque docta placet?
Scilicet et villas habitant et rura Camoenae,
spacerUrbibus in magnis ars veneranda viget.
Si tunc villa placet, sique ars placet omnibus, ergo
spacerOmnibus et Villars totus ubique placet.

3. ALIUD AD EUNDEM

Martis villa deos coeli comprenderat olim.
spacerArtis terrestrem sed modo villa deum.

4. EPITAPHIUM IOANNIS GRAEMI EQUITIS &c. blue

Qui Graemus gramenve meo quandoque Georg’o
spacer
In quo qua placide saepe quievit, eram.
Vere meo, et verno, quo tempore cuncta virescunt,
spacerAresco autumnum, cur miser, ante meum?
Hunc multa in villa ars tentata avertere casum spacer5
spacerHaud potuit. Sic (heu!) lilia prima cadunt.

5. DE GEORGII BUCHANANI HISTORIA SCOTIAE blue

Hac quod in historia sint ficta, et plurima falsa,
spacerNon mirum est. Summus scriba poeta fuit.

6. AD CORDUM

Indoctum me, Corde, vocas. Concedo, sed audi,
spacerSocrate quid si sim doctior? Hoc ne sat est?
Ille unum hoc scivit, quod se nil scire sciebat.
spacerBina ego, nam novi te quoque scire nihil.

7. EPITAPHIUM INFANTIS

Infantum natum transfodit Parca, diesque
spacerQui fuit introitus hic fuit interitus.

8. IN MAURUM GRAMMATICUM CONIUGALEM blue

Olim operam libris tantum dare, Maure, solebas.
spacerOperam modo das liberis.

9. DE EPIGRAMMATE

Praecipue hoc epigramma valet quod distichon aiunt,
spacerPaucis sub verbis si modo multa velis.
Quod sequitur, sibi iure locum tetrastichon optat,
spacerSi fuse mentem vis aperire tuam.
Postremum vero est epigramma hexastichon. Illum redspacer 5
spacerSi numerum excedis, non epigramma facis.

10. AD ANNAM REGINAM

Mensis ut a Maia est quem mos est dicere Maium, blue
spacerCur non ex Anna sic quoque et annus erit? red
Quod si magnus honos imponere nomina mensi,
spacerToti anno nomen ponere quantus honor?

11. AD ELISABETHAM EIUSDEM FILIAM

Elisabetha prior nisi te regina fuisset,
spacerTu prima in terris Elisabetha fores.

12. EPITHALAMIUM EIUSDEM ET FREDERICI PRINCIPIS PALATINI RHENI blue

Electo Elisabetha suo lectissima nupsit:
spacerSanctus sancta tori vincla secundet Hymen.
Aeternum violis spargant connubia Nymphae,
spacerDent Charites calathos, det Cytherea rosas.
Ambo foelices, seriosque videantque nepotes. spacer 5
spacerSic vigeant, valeant, semper amare velint.

13. EPITAPHIUM MARIAE SCOTORUM REGINAE

Postquam tanta mei vidissem incendia regni,
spacerUt vix Herculea quae superanda manu,
Discessi, ne morte ipsa peiora viderem.
spacerNec vicit mentem mors vel ipsa meam.

14. ALIUD EIUSDEM

Ut vici sortem, vici sic Maria mortem.
spacerSors mihi mente minor, mors mihi mente minor.

15. IN DANICUM CAUSIDICUM

Cum plures facias quam dicis, Danice, lites,
spacerNon te causidicum sed voco causificum.

16. AD CAROLUM FITZGEOFRIDUM blue

Fitzgeofride, sacri potor placidissime rivi,
spacerLactea cui liquido pectore vena fluit,
Si tua Musa mori poterit, si fama perire,
spacerEsse potest lepidis urna parata iocis.

17. IN SACRIFICULOS, AD CORBULUM

Cur non pontifices ut sunt qui, Corbule, pontes,
spacerQui faciunt carnes, sunt quoque carnifices?

18. IN PONTIFICES EIUSDEM FARINAE

Portentum facitis siquando ex pane sacrato,
spacerNon vos pontifices, sed voco panifices.

19. IN MATHONEM

Quid de te, Matho, suspicentur omnes,
Et qua parte velint modestiorem,
Certis indiciis satis probarunt,
Tutorem tibi qui dedere, quo nil
Aut prudentius est modestiusve. spacer5

20. IN EUNDEM

Me frustra in nugis annos absumere dicis.
spacerPraestat at in nugis quam, Matho, nequitia.

21. AD NAEVOLUM

Cur quid agam semper, quid agam cur, Naevole, quaeris?
spacerEstne aliud quod agas quaerere quam quid agam?

22. AD PATREM SUUM GAVINUM blue

Chare pater, venerande senex, cui suaviter aevi
spacerOctogena, Deo iam duce, transit hyems,
Hoc breve sub nostro vivat tibi nomine carmen,
spacerUt signum affectus officiique seges.

23. AD NAULICUM

Dum numeras asinos numerando, Naulice, peccas.
spacerIpsum debebas te numerasse simul.

24. IN LUCRETIAM blue

Quid te, saeva, manum proprio foedare cruore
spacerIuvit, et immerito sic voluisse mori?
“Non aliter potuit reparari iniuria famae,
spacerNeve pudicitiae damna inhonesta tuae?”
Hoc ne ais? Ergo tibi fueras male conscia culpae. spacer5
spacerSi rea non fueras, cur, scelerata, ruis?

25. EXTEMPORANEUM DE VIATORE

Magnus homo est, sed parvus homo si munera mentis
spacerRespicias. Hominis nil nisi corpus habet.

26. LIPSIUS MORIENS blue

Lipsius ut moritur, secum et dum corde volutat
spacerQuae signo Mariae commoda dona daret,
Dat crassam pro thure togam. Miracula vidit
spacerIam frigere sitae scilicet ille deae.

27. AD IACOBUM REGEM

Non satis est, rex celse, tibi quod cedat Apollo.
spacerNam cedit sophiae Pallas et ipsa tuae.

28. AD GULIELMUM HERBERTUM PENBROCHAE COMITEM ET AULAE REGIAE CAMERARIUM &c. blue

Magne heros, res mira, meis si intexere chartis
spacerTe vellem, et laudes non memorare tuas!
Sed neque quae tibi mens, moresque in pectore supra
spacerEt genus, et sortem tam breviter referam.
Maius opus quaerunt: hoc te iam claudere carmen, spacer5
spacerAnnulus ut parvus magnum adamanta sat est.

29. AD LECTOREM

Perlegis, ast aegre. Metra aegrius at mala laudas.
spacerNe laudes. Laeta me, rogo, fronte legas.

30. IN COTTAM

Cotta, velis bibere, at non est tibi, Cotta, crumena.
spacerImo nec nummos, quod bene peius, habes.

31. IN CACOZELUM blue

Doctrinam in docto quaeris, Cacozele, ministro.
spacerDesine doctrinam quaerere. Quaere Deum. red

32. DE ACADEMIA OXONIENSI

Nec sua prima suis Academia, neve Lyceum
spacerSit Periptatetis gloria prima suis,
Secta nec ipsa suam miretur Stocia stoam,
spacerTullius aut propriam iactet in astra domum. blue
Oxoniae cedant prisca et nova cuncta Camaenis. spacer5
spacerPro cunctis tantae laus eat una scholae.

33. QUALEM SIBI VELIT AMICUM

Hunc volo qui facilis, tui sit mihi fidus, et omni
spacerFastu qui careat, qui sit ut alter ego. blue
At qui me laudat coram, et post terga lacessit,
spacerPossideant huius perfida corda canes.

34. DE FOEMINA QUADAM

“Faemina,” dicebam, “curru portatur in isto.”
spacerRespexi propius, comperi et esse fimum.

35. AD DIGNOS EQUITES blue

Qui manibus Martem, Musas et mentibus aequant,
spacerEx aequo hos equites dicere nemo negat.

36. AD EQUITUM NOMINE INDIGNOS

Vos equites, quies nec virtus Mavortia, neve
spacerGloria Musarum nomin tanta dedit,
Sed queis divitiae titulos auxere superbos,
spacerEsse ego vos equites aestimo, vulgus equos.

37. PARADOXON: VIRTUS SOLA NOBILITAT blue

Quicunque vis divitiae ut antiquae genus
Illustre reddant, falleris. Vere facit
Antiqua virtus sola et una nobiles.

38. AD CEDRUM, DE CREDITORE SUO

Accipe cum tibi dat, brevis est occasio lucri.
spacerCaptus si fuerit, nihil tibi, Cerde, dabit.

39. DE MORTE

Si sopor est mortis soror, ut finxere poetae,
spacerCur tumulus thalami non quoque frater erit?

40. AD THOMAM BILSONUM EPISCOPUM VINTONIENSEM blue

Castalidum commune decus, dignissime praesul
spacerBilsoni, aeternis commemorande modis,
Quam valide adversus Christi imperterritus hostes
spacerBella geras libri sunt monumenta tui.
His, Hydrae fidei quotquot capita alta resurgunt, spacer5
spacerTu novus Alcides tot resecare soles.

41. IN CATUM

Omnes quos habuit Catus deciepi tamicos.
spacerDecipier qui vult, huius amicus erit.

42. AD MOMUM QUENDAM blue

Innocuos permitte iocos. Cur ludere nobis
spacerNon liceat, liceat laedere quando tibi?

43. IN MENDACEM

Non opus est quaeras quare tibi credere nolim.
spacerCredere vix ipsi tu potes ipse tibi.

44. IN MERCATOREM

Nulli se dicit mercator vendere malle
spacerQuam mihi, non quanvis rex vel et ipse foret.
Dicit Mercator, sed quicquid dicit ementi
spacerCredimus ut Ditem credimus esse Deum.

45. IN CONIUGES

Cor animumque suum tua te vocat uxor, et ipsa
spacerEst tibi cor animi. Vivitis ergo pares.

46. IN CURIONEM QUENDAM

Curio conatur Pymplaeum ascendere montem,
spacerPraecipitem Aoniae deiiciuntque deae.
Ille autem, “at montem nequeo si scandere vestrum,
spacerMe Veneris montem scandere putem. ”

47. IN COTTAM

Taxaretne Cotta malos, taxaverat omnes.
spacerCui bonus est nemo, quis malus esse potest?

48. IN AULUM

Aule, mihi debes assem. “Nil debeo,” iuras.
spacerNe iures: assem perdere malo meum.

49. IN GAULUM

Non est, Gaure, satis quod es superbus.
spacerEt dici cupis, et cupis videri.

50. AD CAROLUM PRINCIPEM

Spes patris patriaeque tuae, celsissime princeps
spacerCarole, Castalii lux rediviva chori, blue
Cresce novum semper populo solamen, et alter
spacerCarolus ut magnus. Sic Charilaus eris. blue

51. AD THOMAM EGERTONUM, DOM. AB ELLESMERE, MAGNUM ANGLIAE CANCELLARIUM &c.,

Aeternis famae titulis, et fascibus ingens,
spacerDigne inter summos ut numerere deos.,
Quin se iam Thamesis Cephissi nomine dicat, blue
spacerMireturque suas nobilis amnis aquas.
Antrum si non est, tamen est hic aula Themistis. bluespacer5
spacerSi non ipsa Themis, os tamen eius ades.

52. DE EODEM

Sic Thomas Themidis callet doctissimus artes,
spacerUt nunc sit Thomas quae fuit ante Themis.
spacerspacer

53. AD GULIELMUM CARUM, IACOBO REGI A CUBICULO INTERIORI &c, blue

Seu saltu certes, curvae aut testudinis ictu,
spacerSive pila, aut motu liberiore pedum,
Ecquis, Care, tibi similis? Si Pythia in usu, blue
spacerVix ipse ingenio certet Apollo tuo.

54. AD LECTOREM NARCISSUM

Lectori concedo, places, Narcisse, sed hoc est,
spacerTu quando libri lector es ipse tui.

55. IN CERDUM MERCATOREM

Cerde, tuum in nostris nomen cupis esse libellis.
spacerNolo meum libris nomen inesse tuis.

56. AD AMATOREM

Quisqus amas, te scire velim quod foemina tantum
spacerUmbra, et imago viri nisi sit sol sit amor.
Umbra recedentem sequitur, fugit illa sequentem.
spacerErgo sequi ut possit te tibi chara, fuge.

57. ALIUD AD EUNDEM

Sol amor est, mulierque viri levis umbra. Sequetur
spacerUmbram quis, demens sit nisi forte, suam?
spacer

58. IN AVARUM

Carmine dii superi, flectuntur carmine manes.
spacerCarmine sed nullo flexa crumena tibi est.

59. FILIUS NATU MAXIMUS blue

Es dives non Marte tuo, sed munere patris.
spacerNam genuit fratres te pater ante tuos.

60. AD MATHAEUM SUTLIVIUM, DOCTOREM UTRIUSQUE IURIS ET EXONIAE DECANUM &c. blue

Byzantium iactet suum Chrysostomum,
spacerSonet Beryllum Bostria,
Plaudatque Phoenici suo uni Cappodox,
spacerEt Creta gaudeat Tito,
Polycarpum amet Smyrna. At suum Sutlivium spacer5
spacerNunquam silebit Anglia.

61. AD EUNDEM

Cum tibi cor purum, gravitas venerabilis, et vox
spacerMellea, mens hilaris, doctaque grata manus,
Qui cupit officium perfecti ediscere mystae,
spacerTe sibi proponat. Quod cupit illud habet.

62. IN TARATALLAM

Cur tam promissos nutrit Taratella capillos?
spacerNonne est ut longas contegat auriculas?

63. AD CORDULUM

Qui dignos laudare viros te, Cordole, credit
spacerDecipitur. Laudas namque tui similes.

64. AD IOANNEM GRAEMUM MONTROSIAE COMITEM &c. blue

Quod si, Graeme, foret sola de stirpe venusta
spacerLaus, essent pauci sic tibi laude pares.
Nam Britones inter Graemis antiquior una
spacerGens nulla, historicis si modo danda fides.
Quin tua te virtus, et non tua sola vetustas spacer5
spacerCommendat. Virtus te facit una virum. blue

65. IN SCAURUM

Irasci nostris non debes, Scaure, Camoenis.
spacerNon te sed fastum, Scaure, reprendo tuum.

66. IN HOSPITEM

Cum maria et terras omnes lustraveris, hospes,
spacerRestat ut aut Orcum iam videasve polum.

67. AD D. CHAPLIERUM THEOLOGUM RUPELLANUM blue

Maxima cum magni sit rhetoris actio virtus,
spacerRhetora te magnum nemo negare potest.
Cum sit at in verbis divini et gratia mellis,
spacerMaiorem magno te, Chapliere, puto.

68. AD MARITUM QUENDAM CLAUDUM red

Uxor caeca tua est, et tu pede claudus utroque.
spacerIlli des oculos, et dabit illa pedes.

69. IN CORDUM

Cordolus es potius quam Cordus, Corde, vocandus. blue
spacerNamque parum vero, Cordole, cordis habes.

70. ALIUD IN EUNDEM

Esse ducem in Phoebi castris te, Cordole, iactas,
spacerEt tamen, ut video, valde pusillus homo es.
Nempe duces metuenda viri per castra secuntur.
spacerTu sequeris pueros per loca tuta tuos.

71. IN MARCULUM

Marcule, cur mulam pungis? Sat nata videtur
spacerOfficiosa, suum cum vehit ipsa patrem.

72. QUOD MORIENDUM blue

Scilicet ut primum putrescere semina cernis,
spacerQuae iacta agricolae seduliore manu,
Mox vitam capere, et prodire in luminis oras,
spacerEt sese variis muiltiplicare modis,
Sic etiam Christi quisquis sit semen in agro, spacer5
spacerDebet, ut uberius surgat, et ille mori.

73. IN CANDIDUM CAUSIDICUM COMMUNEM

Causidicus tantum communis diceris. Ergo
spacerEs non civilis, Candide, causidicus.

74. IN MILONEM red

Inter lascivas latitavit Milo puellas,
spacerEt bene qui latuit. Hic bene vixit, ait.

75. AD D. BALFOURUM PHILOSOPHUM ET ACADEMIAE GUYANAE PROTOGYMNASTES BURDIGALAE blue

Illa tua haud citius, Balfoure, Problemata vidi,
spacerIlla ego quam dixi, “scripsit Aristoteles.”
Iudicet hic aliquis cum legi, cumque relegi,
spacerQuumque intellexi, quod mihi iudicium:
“Maior Aristotele est qui scripserat illa, vel impar spacer5
spacerSi fuerit, certe non fuit ille minor. ”

76. AD MILVIUM

Quicquid ego facio, nihil est, ais, invide Milvi.
spacerErgo nihil facio cum tibi frango caput.

77. IN GLAUCAM

Cum Glauca sit picta, ac proinde imago sit,
Imago nec loquatur, illa si prudens
Sileat. Nam imago si loquatur est monstrum.

78. AD ALEATOREM

Si memini, fuerant tantum tibi quatuor asses.
spacerPerdidit una duos alea, et una duos.
Ludere iam toto poteris securior aevo.
spacerNam plus ut perdas alea nulla potest.

79. AD PONTILIANUM

Unde tibi ingenium debes tu quaerere, quaeris?
spacerNon potes ex cerebro, Pontiliane, tuo.

80. AD FUTURUM POETAM

Nunquam tu poteris, si abstemius, esse poeta.
spacerSed bene si potes, esse poeta potes.

81. DE DIOGENE ET DIONYSIO blue

Hoc est Diogeni similis Dionysius uno,
spacerMobile nimirum est dolum utrique domus.

82. IN GULIELMUM COTTONEM, EXONIAE EPISCOPUM blue

Quae gravitas et quae constantia praesule digna,
spacerQuae rerum multa est cognitioque tibi,
Te non Cottonum tantum, sed et esse Catonem
spacerTe faciunt secli, vir venerande, tui.

83. IN AULUM

Devorat et comedit multum, sed lumine cassus.
spacerPlus ergo, ut res est, quam videt Aulus edit.

84. IN GLAUCAM

Illa tua haud facies est qua tu, Glauca, superbis:
spacerPictoris facies scilicet illa tui est.

85. AD BESCHEBAM REGINOLDAM redblue

Carminibus, Beschaba, tuis vix certet Apollo.
spacerIpsa tamen si vis superare potes.

86. IN INVIDIOSUM, QUI IUVENES IMBERBES INDOCTOS PUTAT

Cur iuvenes ques barba datur vix longior ipsis
spacerDentibus indoctos, invidiose, vocas?
Quin tibi barbata est in crine scientia et extra.
spacerScire suum iuvenes in cute et intus habent. blue

87. IN CAUSIDCUM QUENDAM LOQUACULUM

Quid mihi dira fori memoras convicia, lites,
spacerIurgiaque, et rixas, et sine mente minas?
Quid tumidas buccas, quid picta fulmina linguae?
spacerIllincne ut mirer numina causidici?
Hac si causidicus nomen ratione meretur, spacer5
spacerCur etiam non se garrula iactet anus?

88. AD ZOILUM blue

Quanto corde meos tu pendis, Zoile, versus,
spacerTanto pendentem de cruce te videam. red

89. DE ACETO

Dat gustus reficitque animos languentis acetum,
spacerNec melior subitis est medicina malis.
At vos, Naiades, fontes iam claudite. Posthac
spacerPraeter acetosum nil mea Musa bibet.

90. AD IACOBUM REGEM blue

Heroum sanguis, sex centum splendor avorum,
spacerAlcide et titulis maior habende tuis.
Scilicet huic quondam quos clava adiunxit honores,
spacerHos auxit calamus, rex Iacobe, tibi.

91. AD ELISABETHAM EIUS FILIAM

O ter foelicis ter foelix filia regis,
spacerEt patris et patriae filia sola tuae!
Ecquae foemineo est generi perfectio, quae non
spacerIn te nil supra quo moveatur habet?
Forma manum artificis superat, sapientia formam, spacer5
spacerHanc virtus. Nil hanc quod superet superest.

92. AD GLORIOSUM DIVITEM blue

Felicitate qui nimis turges tua,
Tibi caveto, si sapis, sis et memor
Quod primus ad foelicitatem omnem gradus
Sit fel, nec absque felle sit foelicitas. red

93. DE ORBE TERRARUM blue

Mirandum non est quod recti nil sit in orbe,
spacerOrbis in obliquum quando retortus eat.

94. IN IGNARUM QUENDAM SACERDOTEM

Omnes cum capias decimas, ignare sacerdos,
spacerCur non et decimas accipis ingenii.

95. AD DAUCUM

Nil tu, Dauce, doces, tamen et vis doctor haberi.
spacerQuicqud vis esto, dummodo nil doceas.

96. AD THOMAM ARESKINUM NOBILISSIMAE ORDINIS PERISCELIDIS EQUITEM ET FENTONIAE VICECOMITEM &c. blue

Cum Perthi Antaeo dum forte Britannicus heros
spacerLuctatur, fidam fers properanter opem,
Non quod non solus fatale evincere monstrum
spacerPosset, at haud sacras ne violare manus.
Haec sed summa tibi laus est: Iove natus et alterspacer5
spacerPerithoum pugnae te iubet esse suae.

97. AD EUNDEM, DE GENTE ARESKINA blue

Nomen Areskinae est unde hoc tam nobile genti?
spacerAn quod Ares olli Martia corda kinei?

98. RESPONSIO AD QUENDAM

Si quoniam omne bonum est transcendens omnia, recte
spacerColligis hinc nullus quod sit in orbe bonus.
Quia quoque in omne malum cum sic transcendat, et inde
spacerConcludam nullus quod sit in orbe malus.

99. AD AMICUM COMPOTOREM

Quando salutifera toties mihi voce propinas,
spacerHinc fiat caveas, ne tibi nulla salus.

100. IN GLAUCAM

Est tunica et collare viri, et tibi, Glauca, galerus.
spacerSume tibi braccas, vir, nisi fallor, eris.

Perge ad centuriam tertiam